Các nhà thiên văn học quốc tế vừa công bố bản đồ từ trường vũ trụ lớn nhất và chi tiết nhất từ trước đến nay. Bản đồ này được xây dựng dựa trên dữ liệu thu thập từ kính viễn vọng vô tuyến LOFAR (Low Frequency Array) đặt tại châu Âu, kết hợp với các quan sát từ vệ tinh Planck của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA).
Phạm vi và độ chi tiết chưa từng có
Bản đồ mới bao phủ một vùng trời rộng lớn, ghi lại các tín hiệu từ trường phát ra từ các thiên hà xa xôi, cách Trái Đất hàng tỷ năm ánh sáng. Với độ phân giải cao, các nhà khoa học có thể nhìn thấy cấu trúc từ trường chi tiết trong các cụm thiên hà và dọc theo các sợi vũ trụ. Điều này giúp họ hiểu rõ hơn về cách từ trường ảnh hưởng đến sự hình thành và tiến hóa của các thiên hà.
Phương pháp quan sát tiên tiến
Kính viễn vọng LOFAR hoạt động ở tần số vô tuyến thấp, cho phép phát hiện các tín hiệu từ trường yếu ớt từ vũ trụ xa xôi. Bằng cách kết hợp dữ liệu từ LOFAR với các phép đo nền vi sóng vũ trụ từ vệ tinh Planck, nhóm nghiên cứu đã tạo ra một bản đồ từ trường toàn diện, bao gồm cả các vùng mà trước đây khó quan sát.
- Bản đồ bao phủ diện tích gấp 10 lần so với các bản đồ trước đó.
- Độ phân giải không gian cao hơn 100 lần, cho thấy các chi tiết nhỏ hơn.
- Dữ liệu thu thập trong hơn 5 năm quan sát liên tục.
Ý nghĩa khoa học
Bản đồ này không chỉ giúp các nhà thiên văn học hiểu rõ hơn về từ trường vũ trụ mà còn cung cấp thông tin quan trọng về quá trình hình thành các cấu trúc lớn trong vũ trụ. Từ trường đóng vai trò then chốt trong việc điều chỉnh dòng chảy của khí và bụi, ảnh hưởng đến sự ra đời của các ngôi sao và thiên hà. Nghiên cứu này được công bố trên tạp chí Astronomy & Astrophysics, mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu về vũ trụ học.
