Bọ cạp gây tử vong hàng nghìn trẻ em mỗi năm, nghiên cứu mới tìm ra yếu tố chỉ báo môi trường sống
Theo báo cáo từ trang Popular Science vào ngày 15.2, mỗi năm trên toàn cầu có từ 1 đến 2 triệu người trở thành nạn nhân của các cuộc tấn công từ bọ cạp. Trong khi phần lớn các trường hợp chỉ gây đau đớn và sưng tấy tạm thời, vẫn có không ít vụ việc dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là tử vong.
Thực trạng đáng báo động về tử vong do bọ cạp
Các nhà nghiên cứu ước tính rằng loài chân đốt săn mồi này là nguyên nhân gây ra ít nhất 3.000 ca tử vong ở trẻ em hằng năm. Những trường hợp thiệt mạng chủ yếu xảy ra tại các vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tiếp cận điều trị giải độc kịp thời còn hạn chế. Tuy nhiên, bọ cạp cũng đang trở thành mối lo ngại lớn tại nhiều khu vực đô thị, điển hình như ở Ma Rốc.
Việc nghiên cứu và phát triển huyết thanh kháng nọc đóng vai trò then chốt trong nỗ lực giảm thiểu tỷ lệ tử vong do bọ cạp đốt. Bên cạnh đó, công tác khoanh vùng chính xác nơi sinh sống và phân bố của những loài nguy hiểm nhất cũng có thể góp phần cứu sống thêm nhiều mạng người.
Những điều chưa biết về bọ cạp và nỗ lực nghiên cứu toàn cầu
Trong hơn 2.000 loài bọ cạp trên thế giới, chỉ có khoảng 100 loài được xem là có khả năng gây chết người. Đáng tiếc là giới khoa học thừa nhận vẫn còn nhiều điều chưa được làm rõ về mức độ đa dạng của bọ cạp cũng như cách thức hạn chế các cuộc chạm trán nguy hiểm giữa những loài bò cạp "sát thủ" và con người.
Tiến sĩ Michel Dugon, Trưởng phòng thí nghiệm Venom Systems thuộc Đại học Galway (Ireland), chia sẻ: "Nhìn chung, chúng ta biết rất ít về sinh thái học của bọ cạp, nọc độc của chúng cũng như phương pháp điều trị tốt nhất khi nạn nhân bị đốt."
Chuyên gia Dugon hiện đang hợp tác với một đội ngũ các nhà nghiên cứu quốc tế để thiết kế những biện pháp và chương trình mới nhằm giảm tỷ lệ bọ cạp đốt trên toàn cầu.
Phát hiện mới: Loại đất là yếu tố chỉ báo quan trọng
Dự án mới nhất của nhóm nghiên cứu, được công bố trên chuyên san Environmental Research Communications, tập trung vào việc xác định và lập bản đồ những khu vực không chỉ là nơi sinh sống mà còn là môi trường phát triển mạnh của các loài bọ cạp độc nhất thế giới.
Bằng cách kết hợp dữ liệu thu thập từ nhiều năm quan sát thực địa với công cụ mô hình hóa trên máy tính, đội ngũ của tiến sĩ Dugon đã phát hiện ra một yếu tố bất ngờ có tính chỉ báo cao đối với môi trường sống của loài này.
Mặc dù nhiệt độ và các biến động theo mùa có ảnh hưởng đến sự phân bố của một số loài, phần lớn bọ cạp lại lựa chọn nơi cư trú dựa trên loại đất. Nói cách khác, chúng rất kén chọn nơi ở, và Ma Rốc là một ví dụ điển hình với số vụ bọ cạp đốt được ghi nhận khá cao.
Theo các nhà khoa học, phương pháp lập bản đồ này có thể được điều chỉnh để áp dụng tại nhiều khu vực khác trên thế giới, từ Brazil, Trung Đông đến Ấn Độ, mở ra triển vọng mới trong việc quản lý và giảm thiểu rủi ro từ bọ cạp.
