Sứ mệnh Artemis II: Con người trở lại quỹ đạo Mặt Trăng sau 50 năm và những hợp đồng tỷ đô
Sau hơn nửa thế kỷ kể từ chương trình Apollo, NASA đang chuẩn bị cho sứ mệnh Artemis II, đánh dấu sự trở lại của con người vào quỹ đạo Mặt Trăng. Đây không chỉ là một bước tiến công nghệ mà còn hé lộ những hợp đồng kinh tế khổng lồ với các tập đoàn hàng đầu.
Bước đệm lịch sử cho hành trình không gian sâu
Artemis II là chuyến bay có phi hành đoàn đầu tiên trong chương trình Artemis, dự kiến đưa bốn phi hành gia bay vòng quanh Mặt Trăng. Sứ mệnh này chuyển từ thử nghiệm không người lái sang đảm bảo an toàn tuyệt đối cho con người trong không gian sâu, với phi hành đoàn đa dạng gồm Victor Glover, Reid Wiseman, Christina Koch từ NASA và Jeremy Hansen từ Cơ quan Vũ trụ Canada.
Về kỹ thuật, tàu Orion sẽ được phóng bởi hệ thống tên lửa SLS - mạnh nhất từng được chế tạo. Artemis II thực hiện lộ trình "quỹ đạo tự do" hình số 8, tận dụng trọng lực để quay về Trái Đất sau khoảng 10 ngày, nhằm kiểm tra hệ thống hỗ trợ sự sống trong môi trường bức xạ cao. Thành công của sứ mệnh này quyết định trực tiếp đến Artemis III, dự kiến đặt chân lên cực Nam Mặt Trăng.
Tuy nhiên, NASA đối mặt thách thức lớn về an toàn, như các bất thường trong hệ thống pin và rò rỉ tại bệ phóng, khiến lịch trình bị trì hoãn. Giám đốc NASA Bill Nelson nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ bay khi mọi thứ sẵn sàng và an toàn, vì sai sót nhỏ trong không gian sâu có thể dẫn đến thảm họa".
Bài toán kinh tế và sự cạnh tranh trong ngành hàng không vũ trụ
Artemis II mang lại nguồn lợi nhuận khổng lồ cho các tập đoàn truyền thống. Boeing, với vai trò nhà thầu chính cho tầng lõi tên lửa SLS, nhận hàng tỷ USD, dù dự án vấp chỉ trích vì chi phí tăng vọt so với dự toán. Lockheed Martin độc quyền chế tạo tàu Orion, với các hợp đồng dài hạn từ NASA để sản xuất hàng loạt, giúp giảm chi phí nhưng cũng tạo sự phụ thuộc.
Sự trỗi dậy của công ty tư nhân như SpaceX với dự án Starship tạo bối cảnh cạnh tranh mới, nhưng các nhà thầu truyền thống vẫn giữ lợi thế nhờ hạ tầng và mối quan hệ với chính phủ. Đại diện NASA chia sẻ: "Hợp tác giữa khu vực công và tư nhân là chìa khóa để duy trì sự hiện diện bền vững trên Mặt Trăng".
Với Artemis II, NASA hướng tới trạm dừng chân trên Mặt Trăng như tiền đề cho sứ mệnh Hỏa tinh. Thành công của sứ mệnh vào tháng 4 tới sẽ là câu trả lời cho những đầu tư khổng lồ của Mỹ, mở ra kỷ nguyên mới cho khám phá không gian.
