Thực tế ảo đã chết? Hệ sinh thái sôi động đang âm thầm nảy nở bất chấp thất bại
Ngành công nghiệp thực tế ảo (VR) thường bị chế giễu vì những thất bại liên tiếp, nhưng nếu nhìn kỹ hơn, một hệ sinh thái sôi động đang âm thầm phát triển, mang đến những tín hiệu tích cực cho tương lai của công nghệ này.
Thực tế ảm đạm từ những gã khổng lồ
Từ năm 2021 đến nay, bộ phận thực tế ảo Reality Labs của Meta đã thua lỗ hơn 73 tỷ USD, buộc công ty phải cắt giảm nguồn lực từ VR để tập trung vào kính thông minh và trí tuệ nhân tạo. Apple, đối thủ cạnh tranh chính trên thị trường phần cứng VR, chỉ xuất xưởng 45.000 chiếc Vision Pro trong quý cuối năm 2025, con số không đáng kể so với 82,6 triệu iPhone bán ra cùng kỳ.
Tại buổi giới thiệu metaverse năm 2021, Mark Zuckerberg hình dung Horizon Worlds như một lục địa kỹ thuật số rộng lớn, nhưng hiện tại số người dùng hoạt động chỉ khoảng 200.000 người. Để so sánh, tựa game Roblox dành cho trẻ em có hơn 380 triệu người dùng hoạt động hàng tháng. Tất cả điều này xảy ra bất chấp kính VR của Meta và Apple đều được đánh giá là thiết bị phần cứng xuất sắc.
Phim thực tế ảo – hướng đi thú vị và đầy hứa hẹn
Trong khi các gã khổng lồ gặp khó khăn, lĩnh vực phim thực tế ảo đang phát triển mạnh mẽ. Matt Celia, đồng sáng lập và Giám đốc sáng tạo của Light Sail VR, chia sẻ: "Điều mà tất cả chúng tôi đang cố gắng làm là xây dựng Holodeck giống như trong Star Trek". Light Sail đã sản xuất phim và video thực tế ảo trong 10 năm qua với danh mục đa dạng từ buổi hòa nhạc tại Red Rocks đến trải nghiệm nhập vai đoạt giải Emmy.
Theo Celia, trải nghiệm xem phim bằng thực tế ảo giúp người xem tránh những yếu tố gây xao nhãng, tạo ra một phương tiện truyền thông mới. Các nghệ sĩ đang sử dụng VR để kể chuyện theo cách hoàn toàn mới, từ góc nhìn 360 độ đến loạt phim kể chuyện như The Faceless Lady của Eli Roth.
Trải nghiệm tuyệt vời với game thực tế ảo
Trên thực tế, hầu hết mọi người mua kính thực tế ảo để chơi game. Dù Meta đóng cửa 3 studio phát triển game AAA, hãng game Resolution Games đã tìm ra công thức thành công. Công ty này phát triển ổn định từ năm 2015, bán được hàng triệu tựa game bất chấp môi trường đầy thách thức.
Tựa game chủ lực Demeo nhận được nhiều lời khen từ giới phê bình và đã hợp tác với Wizards of the Coast trong dự án Demeo x Dungeons & Dragons: Battlemarked. Tommy Palms, CEO của Resolution, cho biết: "Chúng tôi rất thận trọng trong việc sử dụng vốn và tiết kiệm tài nguyên. Bạn phải làm vậy nếu hoạt động trong lĩnh vực này".
Game của Resolution rất độc đáo, thay vì tạo thế giới nhập vai thực sự, Demeo đặt người chơi vào một bàn chơi trong tầng hầm ảo cùng bạn bè, tạo ra tình huống mang tính xã hội cao hơn.
Cộng đồng tích cực đang hình thành
Sorrels, người biểu diễn hài kịch trong thực tế ảo Horizon Worlds với biệt danh "The Unemployed Alcoholic", không nghĩ VR đã chết. Anh chia sẻ: "Có những điều năng động và mạnh mẽ đang diễn ra mỗi ngày, mỗi khoảnh khắc trong thế giới VR. Mark Zuckerberg từng nói đây là quá trình kéo dài 10 năm. Chúng ta vẫn chưa đi được nửa chặng đường".
Vào năm 2026, phiên bản "Chương tiếp theo của Internet" của metaverse có thể trở nên hoang vắng, nhưng một không gian bền vững và tự nhiên hơn đang dần hình thành. Thực tế ảo không phải là một thế giới thứ 2 cho tất cả mọi người, mà là tập hợp các công cụ chuyên dụng cho những đam mê cụ thể.
Thực tế ảo đã trở thành:
- Rạp chiếu phim IMAX riêng cho người yêu điện ảnh
- Đêm diễn mở micro toàn cầu cho những người muốn trở thành diễn viên hài
- Bàn chơi chiến thuật cho những người hâm mộ D&D
VR không phải là tất cả đối với mọi người, nhưng nó có ý nghĩa đối với một số người. Trong thế giới công nghệ của chúng ta, chưa có gì sống động hơn thế. Hệ sinh thái thực tế ảo đang âm thầm nảy nở, chứng minh rằng công nghệ này vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai phá.
