Xã Tu Mơ Rông, tỉnh Quảng Ngãi, nơi có hơn 96% dân số là đồng bào Xơ Đăng, đang triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp với trọng tâm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân. Sau khi sáp nhập hai xã Đắk Hà và Tu Mơ Rông, xã mới có diện tích hơn 15.210 ha, 17 thôn và gần 6.600 người.
Ứng dụng AI giúp cán bộ xuống cơ sở
Theo ông Võ Trung Mạnh, Bí thư Đảng ủy xã Tu Mơ Rông, ngay sau khi thành lập, địa phương tập trung kiện toàn bộ máy, sắp xếp cán bộ đúng vị trí việc làm. Xã đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng AI trong hoạt động hành chính để giảm thời gian xử lý công việc, tạo điều kiện cho cán bộ xuống cơ sở, gần dân và giải quyết vấn đề thực tiễn. "Hiện tại, 100% cán bộ đã được tập huấn chuyển đổi số và ứng dụng AI. Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã đã giải quyết 5.548 hồ sơ, đạt tỷ lệ đúng hạn 100%", ông Mạnh cho biết.
Đối thoại ban đêm – lắng nghe lúc dân rảnh
Xã Tu Mơ Rông triển khai nhiều mô hình dân vận khéo vào ban đêm, luân phiên ở từng thôn, giúp người dân tham gia sau giờ lao động. Các diễn đàn như "Bí thư Đảng ủy xã với người dân", "Lắng nghe con nói" và "Nghe phụ nữ Xơ Đăng nói" được tổ chức để nắm bắt tâm tư, giảm tỷ lệ bỏ học và khơi dậy vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế gia đình. Ông Võ Trung Mạnh nhấn mạnh: "Việc tổ chức các hoạt động vào buổi tối chính là sự thấu hiểu đặc thù đời sống của đồng bào Xơ Đăng. Ban ngày người dân bận lên rẫy, cán bộ bận việc công sở. Chính quyền muốn dân tin, trước hết phải biết lắng nghe lúc dân rảnh, hiểu lúc dân cần."
Già làng A Đạo, người có uy tín thôn Đăk Ka, chia sẻ: "Việc Bí thư Đảng ủy xã trực tiếp về thôn vào buổi tối để đối thoại với bà con là việc làm thiết thực. Điển hình, vướng mắc về chồng lấn đất sản xuất giữa người dân và các công ty lâm nghiệp đã được lãnh đạo xã kiểm tra thực tế, bấm tọa độ để giải quyết, bà con rất phấn khởi."
Phát triển sinh kế từ chương trình "Đại hội không hoa"
Xã Tu Mơ Rông xác định ba trụ cột phát triển: cà phê, du lịch – dược liệu và kinh tế rừng gắn với chăn nuôi. Hiện địa phương có hơn 558 ha cà phê. Từ chương trình "Đại hội không hoa", xã vận động các tổ chức, cá nhân chuyển nguồn lực hỗ trợ sản xuất, xây dựng 12 vườn ươm với 1 triệu cây giống cà phê cấp cho đồng bào Xơ Đăng trồng khoảng 200 ha. Chị Y Diễm, thôn Ngọc Leng, cho biết: "Xã hỗ trợ làm vườn ươm ngay tại thôn, giúp tôi biết kỹ thuật ươm cây giống. Vừa rồi tôi được cấp cây giống trồng hơn 5 sào cà phê, hy vọng có thu nhập ổn định."
Kết quả sau một năm và mục tiêu đến 2030
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền hai cấp, kinh tế – xã hội xã Tu Mơ Rông chuyển biến rõ nét: 6 sản phẩm OCOP đạt 3 sao, hộ nghèo giảm còn 215 hộ (16,18%), xóa 39 căn nhà tạm, toàn bộ người dân được cấp thẻ bảo hiểm y tế. Ông Võ Trung Mạnh cho biết: "Định hướng đến năm 2030, Tu Mơ Rông phấn đấu phát triển 1.350 ha cà phê, hình thành vùng dược liệu tập trung, xây dựng nhà máy chế biến nông sản – dược liệu, mở rộng du lịch cộng đồng, phát triển chăn nuôi tập trung và cơ bản không còn hộ nghèo. Đồng thời, xây dựng hệ thống chính trị chuyên nghiệp, linh hoạt, ứng dụng hiệu quả AI, gần dân và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn."
