Chiều ngày 5 tháng 6, Bộ Công an chủ trì, phối hợp cùng Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức hội nghị quốc tế nhằm trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm về "Chiến lược Công dân số" của Estonia. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ, việc định hình và phát triển công dân số đã trở thành nhiệm vụ cốt lõi, mang tính chiến lược của Chính phủ Việt Nam nhằm không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ công phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, chủ trì hội nghị. Tại Việt Nam, hành trình chuyển đổi số được triển khai đồng bộ gắn liền với Đề án 06, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử, cùng siêu ứng dụng quốc gia VNeID.
Những thách thức trong chuyển đổi số
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, thời gian qua, nước ta đã có những chuyển biến tích cực, thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế như khoảng cách giữa thể chế và thực thi; giữa hạ tầng được đầu tư với giá trị tạo ra; hay sự kỳ vọng và niềm tin số của người dân và doanh nghiệp.
Do vậy, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đặt vấn đề làm sao để chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống và tạo ra những giá trị đột phá. Ông nhấn mạnh cần có sự thay đổi mạnh mẽ từ tư duy đến nhận thức. "Chuyển đổi số không phải là số hóa các quy trình cũ mà phải tạo ra cách làm mới, bằng công nghệ mới để mang lại hiệu quả vượt trội", Thứ trưởng chia sẻ.
Estonia là một trong những quốc gia đi đầu thế giới về chính phủ số và công dân số. Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho rằng hội nghị sẽ mang lại những kinh nghiệm quý báu, đóng góp tham vấn lớn cho Việt Nam trong quá trình triển khai chuyển đổi số quốc gia.
Lấy người dân làm trung tâm
Theo Bộ Công an, định hướng phát triển công dân số giữa hai nước có nhiều điểm tương đồng về mặt chiến lược. Cả hai đều tiếp cận theo hướng lấy người dân làm trung tâm, sử dụng định danh điện tử và cơ sở dữ liệu dân cư làm nền tảng để phát triển dịch vụ công trực tuyến, thúc đẩy giao dịch số và xây dựng xã hội số. Nếu Việt Nam triển khai công dân số thông qua căn cước, VNeID và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thì Estonia phát triển hệ sinh thái số dựa trên định danh điện tử, cơ sở dữ liệu số thống nhất và nền tảng trao đổi dữ liệu X-Road.
Tuy nhiên, Bộ Công an cho hay Estonia đã phát triển ở mức độ sâu và đồng bộ hơn. Quốc gia này không chỉ số hóa dịch vụ công mà còn xây dựng hệ sinh thái số liên thông hoàn chỉnh, nơi dữ liệu giữa các cơ quan được tự động chia sẻ theo nguyên tắc "once-only", tức công dân chỉ cần cung cấp thông tin một lần.
Bên cạnh đó, Estonia cho thấy công dân số không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn là quản trị, niềm tin số và văn hóa sử dụng dịch vụ số. Quốc gia này chú trọng quyền sở hữu dữ liệu cá nhân, kỹ năng số, khả năng tiếp cận internet và xây dựng thói quen sử dụng dịch vụ trực tuyến trong đời sống hàng ngày. Trong khi đó, Việt Nam vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, nhất là đối với người cao tuổi, người ở vùng sâu vùng xa hoặc người hạn chế về kỹ năng công nghệ.
Từ mô hình của Estonia, Việt Nam có thể học hỏi cách xây dựng nền tảng dữ liệu liên thông thống nhất, giảm tình trạng dữ liệu phân tán giữa các cơ quan và đẩy mạnh nguyên tắc "người dân không phải cung cấp lại thông tin đã có". Đồng thời, cần chú trọng bảo vệ dữ liệu cá nhân, nâng cao kỹ năng số, tăng niềm tin của người dân đối với giao dịch trực tuyến và phát triển VNeID theo hướng trở thành nền tảng tích hợp đa dịch vụ thay vì chỉ dừng ở chức năng định danh điện tử.
Tại hội nghị, hai chuyên gia cao cấp của Estonia đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn quý giá và giải đáp, tham vấn nhiều thắc mắc của các đại biểu tham dự.
Kết luận hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, khẳng định những kinh nghiệm thực tiễn của Estonia là nguồn tham khảo quý báu đối với Việt Nam trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chiến lược công dân số quốc gia. Thời gian tới, Thượng tướng mong muốn hai bên tăng cường hợp tác, phối hợp tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo, tập huấn chuyên sâu về công dân số, quản trị dữ liệu, định danh điện tử, an ninh mạng và phát triển chính phủ số cho đội ngũ cán bộ, chuyên gia của Việt Nam.
