Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 29/CT-TTg nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026. Văn bản này chỉ rõ nhiều điểm nghẽn trong quá trình thực hiện, bao gồm tiến độ chậm, chất lượng đầu ra chưa bảo đảm và tỷ lệ giải ngân vốn thấp, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển đổi số.
Nguyên nhân của những điểm nghẽn
Theo Chỉ thị 29, nguyên nhân không chỉ đến từ cơ chế, chính sách chưa đồng bộ mà còn do công tác tổ chức thực hiện yếu kém, năng lực triển khai ở cơ sở hạn chế và tâm lý e ngại, thiếu quyết liệt của người đứng đầu tại một số nơi. Đây không phải vấn đề riêng của ngành khoa học-công nghệ mà phản ánh thực trạng chung trong nhiều lĩnh vực.
Chuyển trọng tâm từ chính sách sang tổ chức thực hiện
Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu chuyển trọng tâm từ ban hành chính sách sang tổ chức thực hiện. Người đứng đầu các bộ, ngành và địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng triển khai và hiệu quả giải ngân. Một trung tâm nghiên cứu hoàn thành chậm có thể làm lỡ cơ hội tiếp cận công nghệ mới; cơ sở dữ liệu kết nối chậm ảnh hưởng tới nhiều dịch vụ công; dự án chuyển đổi số kéo dài làm giảm hiệu quả đầu tư. Trong lĩnh vực công nghệ, thời gian là năng lực cạnh tranh.
Rà soát và phân loại nhiệm vụ
Chỉ thị 29 yêu cầu rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ, phân loại rõ việc nào đủ điều kiện triển khai, việc nào còn vướng mắc cần tháo gỡ và việc nào không còn khả năng thực hiện. Đây là cách tiếp cận thực chất, tập trung nguồn lực vào những nhiệm vụ chiến lược, có sức lan tỏa và tác động trực tiếp đến tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và hiệu quả quản trị.
Ưu tiên nguồn lực cho công nghệ chiến lược
Nguồn lực được ưu tiên cho phát triển công nghệ chiến lược, đầu tư các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm, hạ tầng nghiên cứu hiện đại, đồng thời xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu lớn, nền tảng số dùng chung và các dự án chuyển đổi số phục vụ mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Chuyển biến sau 18 tháng thực hiện Nghị quyết 57
Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, trọng tâm đang chuyển từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện hiệu quả. Thước đo của một chủ trương không phải số lượng văn bản ban hành mà là những chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế-xã hội. Khi các chủ trương được triển khai hiệu quả, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ trở thành động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
