Sáng kiến ứng dụng Google Maps trong khoanh vùng và đánh giá sơ bộ xu hướng ổ dịch sốt xuất huyết tại Hà Nội không chỉ mang lại hiệu quả thiết thực trong công tác phòng, chống dịch mà còn là minh chứng rõ nét cho quyết tâm đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh chuyển đổi số của ngành Y tế dự phòng Thủ đô.
Ông Bùi Văn Hào, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội cho biết, trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát, đặc biệt là sốt xuất huyết, việc phát hiện sớm, khoanh vùng và xử lý ổ dịch kịp thời đóng vai trò quyết định trong công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy tại nhiều địa phương, công tác giám sát dịch tễ trước đây vẫn chủ yếu dựa trên các phương pháp thủ công như ghi chép sổ sách, sử dụng bản đồ giấy hoặc khoanh vùng theo kinh nghiệm thực địa. Điều này không chỉ mất nhiều thời gian mà còn tiềm ẩn nguy cơ sai sót, gây khó khăn trong việc đánh giá chính xác mức độ nguy cơ cũng như xu hướng lây lan của dịch bệnh.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, nhóm cán bộ chuyên môn của CDC Hà Nội đã nghiên cứu, xây dựng sáng kiến “Ứng dụng Google Maps trong khoanh vùng và đánh giá sơ bộ xu hướng ổ dịch sốt xuất huyết tại Hà Nội”.
Giải pháp được triển khai thí điểm từ tháng 7/2025 tại một số xã, phường trên địa bàn thành phố, hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực đáp ứng công tác phòng, chống dịch của y tế cơ sở trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động chuyên môn.
Theo ông Hào, điểm nổi bật của sáng kiến là tận dụng các nền tảng công nghệ miễn phí, phổ biến và dễ sử dụng như Google Maps, Google My Maps, Google Sheets để xây dựng một quy trình quản lý dịch tễ hoàn chỉnh. Thay vì phải sử dụng các phần mềm GIS chuyên dụng có chi phí cao, yêu cầu kỹ thuật phức tạp hoặc trang bị máy định vị GPS riêng biệt.
Cán bộ y tế chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet là có thể thực hiện đầy đủ các thao tác từ thu thập tọa độ ca bệnh, cập nhật dữ liệu, xây dựng bản đồ phân bố ca bệnh, khoanh vùng ổ dịch đến theo dõi diễn biến dịch bệnh trên địa bàn.
Theo ThS.BS Nguyễn Việt Anh, khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, CDC Hà Nội, việc tiếp cận và làm chủ các nền tảng công nghệ số là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh y tế hiện đại. Chuyển đổi số không chỉ giúp giảm tải áp lực hành chính cho y tế cơ sở mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
CDC Hà Nội đã tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ Trạm Y tế phường Long Biên. Tại đây, cán bộ y tế được hướng dẫn chi tiết cách tạo lập và quản lý dữ liệu bản đồ dịch tễ, cập nhật vị trí ca bệnh, xác định khu vực nguy cơ, phân loại tình hình dịch theo màu sắc trực quan, theo dõi mật độ phân bố ca bệnh và trích xuất dữ liệu phục vụ công tác giám sát.
Đồng thời, dữ liệu bản đồ cũng có thể được chia sẻ nhanh chóng giữa các bộ phận chuyên môn, tạo thuận lợi cho việc phối hợp xử lý dịch bệnh.
Thực tế triển khai tại cơ sở cho thấy việc ứng dụng bản đồ số đã tạo ra những thay đổi rõ rệt trong công tác giám sát dịch tễ. Tại Trạm Y tế phường Long Biên, cùng với việc triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, phần mềm quản lý khám chữa bệnh, sử dụng căn cước công dân gắn chip và nhiều nền tảng số khác, đơn vị đã chủ động tiếp nhận, ứng dụng kỹ thuật khoanh vùng dịch bằng Google Maps vào hoạt động chuyên môn.
Một trong những ưu điểm nổi bật của ứng dụng là khả năng đánh giá sơ bộ xu hướng dịch bệnh theo thời gian thực. Khi dữ liệu ca bệnh được cập nhật liên tục lên hệ thống bản đồ số, cán bộ y tế có thể nhanh chóng nhận diện những khu vực có nguy cơ phát sinh ổ dịch, theo dõi xu hướng gia tăng hoặc giảm của số ca mắc.
Đồng thời lực lượng chức năng chủ động triển khai các biện pháp xử lý như điều tra dịch tễ, diệt bọ gậy, vệ sinh môi trường, phun hóa chất diệt muỗi và tăng cường truyền thông giáo dục sức khỏe cho người dân.
