Chuyển Đổi Số: Công Cụ Hiệu Quả Cho Cải Cách Hành Chính
Thực tiễn đã chứng minh rằng, khi đặt tư duy phục vụ lên hàng đầu, chuyển đổi số trở thành một công cụ mạnh mẽ để cải cách thủ tục hành chính. Mục tiêu chính là giảm thiểu các thủ tục rườm rà, tăng cường tương tác và đảm bảo tính minh bạch trong mọi quy trình. Trước đây, người dân thường phải mất nhiều thời gian và công sức để đến trực tiếp các cơ quan hành chính nhằm hoàn tất một bộ hồ sơ. Tuy nhiên, hiện nay, với sự hỗ trợ của môi trường số, việc nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ và nhận kết quả đều có thể thực hiện một cách dễ dàng và thuận tiện.
Mô Hình Tư Vấn Thuế Trực Tuyến Tại Phường An Lạc
Tại phường An Lạc, mô hình tư vấn thuế trực tuyến đã cho thấy hiệu quả rõ nét trong việc hỗ trợ người dân. Ông Tạ Quang Thành, một cư dân sống tại Khu y tế kỹ thuật cao, khi đến Bộ phận tiếp nhận và giải quyết hồ sơ của phường để tìm hiểu về các chính sách thuế mới, đã được hướng dẫn kết nối trực tuyến với cán bộ thuế thông qua nền tảng Zoom. Nhờ đó, ông không cần phải chờ đợi lâu hay di chuyển đến cơ quan thuế, mà mọi thắc mắc đều được giải đáp ngay tại chỗ với độ chính xác và minh bạch cao.
Theo chia sẻ của ông Thành, cách làm này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại, mà còn hạn chế đáng kể tình trạng "chuyển vòng" trách nhiệm giữa các đơn vị. Bên cạnh đó, việc tư vấn thuế trực tuyến còn góp phần giảm áp lực tiếp nhận hồ sơ trực tiếp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường.
Phó Giám đốc Trung tâm phường An Lạc, bà Nguyễn Thị Tuyết Nhung, cho biết mô hình này được triển khai trong bối cảnh nhiều văn bản pháp luật thuế mới được ban hành và có hiệu lực. Chẳng hạn, Luật Quản lý thuế 2025 yêu cầu tích hợp mã số thuế với số định danh cá nhân, và Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi mở rộng ngưỡng miễn thuế cùng điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Những thay đổi này, cùng với yêu cầu áp dụng hóa đơn điện tử, đặt ra nhu cầu cấp thiết phải cập nhật và giải thích kịp thời cho người nộp thuế, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.
Thống kê thực tế cho thấy, trung bình mỗi ngày, Trung tâm hỗ trợ khoảng 50-60 lượt người dân liên quan đến các nội dung về thuế. Trong đó, khoảng 80-85% trường hợp được giải đáp đầy đủ ngay tại Trung tâm, giúp giảm đáng kể số lượng người dân phải trực tiếp đến cơ sở thuế.
Hình Thành Thói Quen Sử Dụng Dịch Vụ Công Trực Tuyến
Ở một góc độ khác, để hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến cho người dân, từ ngày 1/7/2025, Ủy ban nhân dân xã Nhà Bè đã triển khai mô hình "Cà phê sáng cùng chuyển đổi số". Mô hình này được tổ chức vào các ngày trong tuần, kể cả sáng thứ bảy, và xã còn trang bị 13 máy tính bảng để hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục.
Bà Thu Thủy, một người dân tại địa phương, đánh giá cao mô hình này: "Đây là một môi trường hành chính thân thiện, giúp hướng dẫn người dân có tuổi như tôi dễ dàng sử dụng công nghệ để nộp hồ sơ, từ đó tăng tiện ích và giảm phiền hà." Theo Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhà Bè, từ khi triển khai mô hình, địa phương đã hướng dẫn 16.215 lượt người dân chuẩn bị hồ sơ và hỗ trợ 2.700 lượt người thực hiện dịch vụ công trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia.
Từ Giải Quyết Hồ Sơ Sang Phục Vụ Nhu Cầu
Thực tiễn tại cơ sở cho thấy, chuyển đổi số trong cải cách hành chính không chỉ dừng lại ở việc số hóa quy trình, mà còn là sự thay đổi căn bản về cách tiếp cận. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nhà Bè, ông Võ Phan Lê Nguyễn, nhấn mạnh: "Trên hết, chuyển đổi số trong cải cách thủ tục hành chính giúp quy trình xử lý hồ sơ được theo dõi bằng hệ thống điện tử, khiến trách nhiệm cá nhân được xác định rõ ràng hơn và giảm thiểu các khâu trung gian dễ phát sinh tiêu cực."
Từ cách tiếp cận đó, nhiều mô hình cải cách đã được triển khai hiệu quả tại địa phương, chẳng hạn như giảm thời gian giải quyết thủ tục khai tử từ 1 ngày xuống còn 30 phút, và thực hiện chứng thực bản sao, chứng thực chữ ký "ngay và liền" trong vòng 30 phút. Đáng chú ý, xã Nhà Bè còn triển khai dự án "Mỗi cán bộ xã Nhà Bè là một Trợ lý AI" nhằm hỗ trợ xử lý hồ sơ, khai thác dữ liệu và nâng cao chất lượng tham mưu, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý ở cấp cơ sở.
Định Hướng Tương Lai Và Những Thách Thức
Bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết từ khi thành phố thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cán bộ và công chức đã dần quen với các thao tác, đảm bảo giải quyết đúng nhu cầu của người dân và doanh nghiệp trong xử lý hồ sơ hành chính. Tuy nhiên, bà Trinh cũng thẳng thắn thừa nhận một số khó khăn trong quá trình triển khai, như phạm vi phục vụ mở rộng, nhiều nhiệm vụ mới được phân cấp, và khối lượng công việc tăng cao trong khi nhiều cán bộ chưa có kinh nghiệm ở các lĩnh vực mới.
Theo định hướng của Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2026 sẽ là năm trọng tâm triển khai các chiến lược và đề án về dữ liệu, xây dựng hệ thống dữ liệu "sống" được làm sạch, làm giàu và kết nối liên thông giữa các sở, ngành. Khi dữ liệu được chia sẻ, người dân sẽ không còn phải khai lặp lại thông tin, và thủ tục hành chính sẽ được giải quyết nhanh hơn, chính xác hơn.
Trên nền tảng đó, dịch vụ công sẽ chuyển từ "giải quyết hồ sơ" sang "phục vụ nhu cầu". Trợ lý ảo AI có thể hướng dẫn thủ tục, kiểm tra hồ sơ, nhắc lịch và cảnh báo sai sót trước khi nộp. Doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ môi trường dữ liệu mở về quy hoạch, đất đai, giao thông và môi trường, qua đó giảm rủi ro và rút ngắn thời gian ra quyết định đầu tư. Các thủ tục như đăng ký kinh doanh, cấp phép xây dựng và đấu thầu sẽ được xử lý nhanh chóng và minh bạch nhờ dữ liệu kết nối liên thông, có xác thực và độ tin cậy cao.
Chuyển đổi số đã và đang mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp: thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn, chi phí đi lại giảm, và khả năng tiếp cận dịch vụ công trở nên thuận lợi hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thành phố hướng tới xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số theo định hướng đô thị thông minh.
