Việt Nam chính thức mở cửa cho internet vệ tinh với cấp phép thí điểm Starlink
Việc cấp giấy phép sử dụng tần số và thiết bị vô tuyến điện cho Starlink Services Việt Nam đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong hành trình thí điểm dịch vụ internet vệ tinh tại quốc gia. Với kế hoạch triển khai bốn trạm cổng và tối đa 600.000 thiết bị đầu cuối, mô hình này được kỳ vọng sẽ bổ sung hạ tầng kết nối ở những khu vực khó tiếp cận, đồng thời tạo tiền đề thu hút công nghệ viễn thông tiên tiến từ toàn cầu.
Đột phá chính sách và thúc đẩy công nghệ mới
Nghị quyết số 57/NQ-TW của Bộ Chính trị đã yêu cầu phát triển hạ tầng viễn thông và internet đáp ứng dự phòng, kết nối an toàn và bền vững thông qua vệ tinh. Do đó, công nghệ LEO (vệ tinh quỹ đạo tầm thấp) được xem là một giải pháp chiến lược để hoàn thiện hạ tầng viễn thông quốc gia. Tuy nhiên, công nghệ này không hoạt động theo mô hình truyền thống, với số lượng vệ tinh lớn, vùng phủ toàn cầu và độ trễ thấp, đòi hỏi những quy định mới để kiểm soát và bảo đảm an ninh dữ liệu.
Trong bối cảnh đó, việc triển khai theo cơ chế thí điểm có kiểm soát theo Nghị quyết số 193/2025/QH15 cho thấy cách tiếp cận thận trọng nhưng chủ động. Ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ, chia sẻ: "Thí điểm không phải là nới lỏng quản lý, mà là một phương thức quản trị rủi ro. Nó cho phép đánh giá tác động thực tiễn trước khi xây dựng khung pháp lý ổn định dài hạn."
Hoàn thiện hành lang pháp lý và đổi mới cơ chế
Theo bà Nguyễn Thị Minh Hường, Quyền Trưởng phòng Ấn định và Cấp phép tần số, Cục Tần số vô tuyến điện, cơ quan này đã tham mưu xây dựng hành lang pháp lý để Starlink triển khai tại Việt Nam. Cụ thể:
- Thay đổi phương thức cấp phép: Chuyển từ cấp phép từng thiết bị sang cấp phép tập trung cho doanh nghiệp, phù hợp với hệ thống LEO có thể triển khai hàng trăm nghìn thiết bị phân tán.
- Đổi mới phương pháp xác định phí tần số: Mức phí gắn với quy mô thị trường, cụ thể là số lượng thiết bị đầu cuối, giúp giảm áp lực tài chính và khuyến khích mở rộng dịch vụ.
Song song đó, quy hoạch phổ tần số vô tuyến điện quốc gia cũng được điều chỉnh để cho phép các hệ thống vệ tinh phi địa tĩnh liên lạc với thiết bị đầu cuối trên tàu biển và tàu bay, bảo đảm tương thích với xu thế quốc tế.
Bảo đảm chủ quyền quỹ đạo và tài nguyên tần số
Bốn trạm mặt đất của Starlink sẽ được đặt tại Đà Nẵng, Phú Thọ và Thành phố Hồ Chí Minh, hoạt động trên băng tần Ka và E. Cục Tần số vô tuyến điện đã tính toán kỹ lưỡng để không gây can nhiễu tới các hệ thống hiện hữu và yêu cầu Starlink cam kết không ảnh hưởng đến việc phối hợp tần số và quỹ đạo của Việt Nam trong tương lai. Điều này nhằm bảo đảm quyền chủ động trong quy hoạch quỹ đạo, tránh nguy cơ xung đột hoặc can nhiễu dài hạn.
Internet vệ tinh: Mảnh ghép bổ sung cho hạ tầng số
Với tốc độ trung bình mạng di động khoảng 144Mb và mạng cố định 200Mb, internet vệ tinh sẽ cung cấp dịch vụ với tốc độ khoảng 100Mb, chủ yếu cho các khu vực khó tiếp cận như vùng sâu, vùng xa, trên không và ngoài biển. Ông Cương nhấn mạnh: "Internet vệ tinh cung cấp một kênh dự phòng trong tình huống khẩn cấp cho mạng viễn thông cố định mặt đất."
Ông Vũ Thế Bình, Tổng Thư ký Hiệp hội Internet Việt Nam, cho rằng để thành công, Starlink cần quan tâm đến hỗ trợ khai thác công nghệ, chính sách giá cả và hợp tác với các nhà cung cấp dịch vụ khác. Việc SpaceX cân nhắc Việt Nam như một điểm triển khai tại Đông Nam Á cho thấy tiềm năng thị trường và hạ tầng số trong nước.
Nếu được khai thác hiệu quả, đây có thể là bước đệm để Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm kết nối viễn thông khu vực. Đồng thời, cấp phép cho Starlink phát đi thông điệp về môi trường pháp lý minh bạch, sẵn sàng đón nhận công nghệ tiên tiến, thu hút đầu tư quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên kinh tế số.
