Ngày 16/6/2026, trọng tài VAR người Úc Shaun Evans đã chính thức lên tiếng về hành động bị xem là mang hàm ý phân biệt chủng tộc tại World Cup 2026. FIFA cũng nhanh chóng hoàn tất điều tra và đưa ra kết luận cuối cùng.
Sự việc gây tranh cãi
Trước trận đấu giữa đội tuyển Đức và Curacao tại World Cup 2026 (rạng sáng 15.6, giờ Việt Nam), hình ảnh trọng tài Shaun Evans xuất hiện trên sóng truyền hình quốc tế đã gây bão. Khi máy quay hướng đến phòng VAR tại Dallas (Mỹ), vị trọng tài 38 tuổi thực hiện động tác tạo hình chữ “OK” bằng tay theo hướng úp xuống.
Trong những năm gần đây, biểu tượng này từng bị các tổ chức chống phân biệt chủng tộc cảnh báo vì đã bị các nhóm cực hữu sử dụng như dấu hiệu nhận diện liên quan đến tư tưởng thượng đẳng da trắng. Mạng lưới chống phân biệt đối xử Fare, đối tác của FIFA và UEFA, thậm chí mô tả đây là biểu tượng “tân phát xít” và yêu cầu loại Shaun Evans khỏi World Cup 2026.
Phản ứng của trọng tài Shaun Evans
Ông Shaun Evans đã phát đi thông cáo chính thức giải thích: “Tôi muốn làm rõ rằng tôi không cố ý thực hiện bất kỳ cử chỉ tay hay biểu tượng nào để truyền tải thông điệp, sự liên kết, trò chơi hay niềm tin nào”. Vị trọng tài người Úc cho biết động tác đó chỉ là phản xạ vô thức mà ông hoàn toàn không nhận ra vào thời điểm xảy ra sự việc.
Ông nói thêm: “Lời giải thích duy nhất tôi có thể đưa ra là đó là một phản xạ vô thức, không tự chủ và tôi không hề nhận thức được mình đã làm điều đó. Những hình ảnh được ghi lại sau đó trong trận đấu cho thấy tôi còn lặp lại chuyển động này nhiều lần khi cầm một cây bút giữa các ngón tay”.
Ông cũng bày tỏ sự tiếc nuối: “Tôi hiểu vì sao cử chỉ đó có thể bị diễn giải sai và tôi rất lấy làm tiếc. Tuy nhiên, tôi khẳng định rõ ràng rằng mình không hề có ý định thực hiện bất kỳ hành động nào mang ý nghĩa như những gì đã được suy diễn”.
Kết luận của FIFA và thay đổi mới
Sau khi tiếp nhận phản ánh, FIFA đã lập tức mở cuộc điều tra và làm việc trực tiếp với Shaun Evans. Đến sáng 16.6 (giờ Việt Nam), Ủy ban kỷ luật độc lập của FIFA công bố: “Sau khi xem xét vụ việc liên quan đến trọng tài VAR Shaun Evans, chúng tôi không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào cho thấy có hành vi vi phạm Quy tắc kỷ luật của FIFA”.
FIFA xác nhận đã ghi nhận đầy đủ lời giải trình từ trọng tài người Úc trước khi quyết định khép lại vụ việc. Điều đó đồng nghĩa ông Shaun Evans sẽ không bị phạt và vẫn tiếp tục làm nhiệm vụ tại World Cup 2026.
Đáng chú ý, sau vụ việc của Evans, FIFA sẽ thay đổi cách giới thiệu tổ VAR trên sóng truyền hình. Thay vì quay trực diện vào máy quay như trước, các trọng tài VAR trong những trận đấu tiếp theo sẽ được ghi hình từ phía sau hoặc hướng về màn hình làm việc, nhằm tránh phát sinh những tranh cãi tương tự.
