Starlink chính thức được cấp phép tại Việt Nam, mở ra kỷ nguyên Internet vệ tinh
Giữa tháng 2-2026, Cục Tần số vô tuyến điện thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đã chính thức cấp phép cho Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực viễn thông. Theo lộ trình, gã khổng lồ công nghệ của tỉ phú Elon Musk sẽ vận hành 4 trạm cổng đặt tại Phú Thọ, Đà Nẵng và TP.HCM, với quy mô phục vụ tối đa 600.000 thiết bị đầu cuối.
Ưu thế vượt trội: Internet từ bầu trời
Khác với dịch vụ Internet cáp quang truyền thống phụ thuộc vào dây dẫn và trạm thu phát mặt đất, Starlink sử dụng mạng lưới hàng ngàn vệ tinh quỹ đạo thấp để phủ sóng. Điều này đồng nghĩa với việc ở đâu thấy bầu trời, ở đó có Internet của Starlink. Dịch vụ này được xem là lời giải hoàn hảo cho những "vùng trắng" sóng tại biên giới, hải đảo hoặc các khu vực địa hình chia cắt phức tạp, nơi việc phủ sóng Internet di động còn nhiều khó khăn và kéo cáp quang là bài toán kinh tế bất khả thi.
Ông Nguyễn Bá Dũng, Giám đốc ngành hàng MVNO tại hệ thống FPT Shop, nhận định mô hình Internet vệ tinh quỹ đạo thấp của Starlink là một hướng phát triển công nghệ mới trong lĩnh vực viễn thông toàn cầu. "Tại Việt Nam, khả năng tiếp cận thị trường của Starlink sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chính sách quản lý, nhu cầu thực tế của người dùng và mức độ hoàn thiện của hạ tầng sẵn có", ông Dũng chia sẻ.
Chi phí cao: Thách thức lớn cho người dùng
Theo giấy phép, Starlink sẽ triển khai hai loại hình dịch vụ viễn thông qua vệ tinh, bao gồm dịch vụ cố định và dịch vụ di động trên biển và máy bay. Tuy nhiên, tổng số thuê bao tối đa 600.000 thiết bị là con số khá khiêm tốn so với khoảng 25 triệu thuê bao Internet băng thông rộng cố định và hơn 110 triệu thuê bao Internet di động tại Việt Nam hiện nay.
Hơn nữa, người dùng phải đối mặt với chi phí cao. Tại nhiều quốc gia đã triển khai, người dùng phải trả hai khoản phí:
- Mua bộ thiết bị thu phát tín hiệu vệ tinh với giá từ 349 USD (hơn 9 triệu đồng).
- Cước thuê bao hàng tháng từ vài chục đến hơn 100 USD.
Chẳng hạn, tại Mỹ, gói cước dành cho hộ gia đình khoảng 120 USD/tháng; ở Nhật Bản, mức cước tầm 6.000 - 7.000 yên/tháng (khoảng 45 - 50 USD); tại Philippines, giá cước khoảng 2.700 peso/tháng (50 USD). Như vậy, tổng chi phí người dùng Việt phải bỏ ra cho năm đầu sử dụng dịch vụ của Starlink ước tính khoảng 1.000 USD (hơn 26 triệu đồng), cao hơn nhiều so với cước Internet cáp quang truyền thống chỉ vài triệu đồng/năm.
Nhà mạng trong nước: Tác động hạn chế, tập trung nâng cao chất lượng
Ông Nguyễn Minh Phương, Phó tổng giám đốc Tổng công ty dịch vụ viễn thông VNPT VinaPhone, cho rằng Starlink triển khai dịch vụ cố định vệ tinh sẽ đem lại lựa chọn và trải nghiệm cho người dùng, nhưng chưa quá ảnh hưởng đến nhà mạng do mức cước quá cao so với dịch vụ băng thông rộng cố định trong nước. Đối tượng khách hàng tiềm năng có thể là chủ tàu viễn dương, tàu cá hoặc doanh nghiệp muốn trải nghiệm hoặc sử dụng làm đường dự phòng.
Đại diện một nhà mạng khác cũng chia sẻ rằng Starlink sẽ không gây ảnh hưởng nhiều đến thị trường dịch vụ Internet trong nước, vì các dịch vụ từ cố định đến di động đều đã phát triển đến mức bão hòa và cạnh tranh về giá. "Do đó, chúng tôi không coi Starlink là đối thủ trực tiếp, mà là một mảnh ghép bổ trợ cho hệ sinh thái viễn thông. Việc có thêm một nhà cung cấp sẽ khiến các nhà mạng tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ hơn", đại diện này nhấn mạnh.
Bổ sung hạ tầng viễn thông: Giải pháp cho vùng sâu, vùng xa
Tại Việt Nam, hạ tầng viễn thông mặt đất chủ yếu dựa trên mạng lưới cáp quang và các trạm thu phát sóng 4G/5G, do các nhà mạng lớn như Viettel, VNPT, MobiFone triển khai. Tuy nhiên, tại các khu vực vùng sâu, vùng xa và hải đảo, việc xây dựng và vận hành hạ tầng vẫn gặp thách thức lớn do chi phí cao và địa hình phức tạp.
Trong bối cảnh đó, hệ thống vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) của Starlink có thể đóng vai trò như một giải pháp bổ sung, với nhiều lợi thế:
- Phủ sóng rộng khắp, không cần nhiều hạ tầng mặt đất.
- Triển khai nhanh chóng, độ trễ tín hiệu thấp (20 - 40ms).
- Tốc độ truyền dữ liệu cao (50 - 500Mbps).
Ông Nguyễn Bá Dũng nhận định: "Ở thời điểm hiện tại, mỗi loại hình công nghệ - bao gồm Internet vệ tinh, Internet cáp quang và Internet di động - đều có những đặc tính kỹ thuật và phạm vi ứng dụng khác nhau. Do đó, mức độ cạnh tranh trực tiếp hay không sẽ phụ thuộc vào từng khu vực địa lý, nhu cầu sử dụng và cấu trúc thị trường. Tại Việt Nam, việc một công nghệ mới tham gia thị trường sẽ cần thời gian để đánh giá tác động thực tế".
