Hệ thống SIMO ngăn chặn gần 4.000 tỉ đồng liên quan đến lừa đảo
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa công bố thông tin đáng chú ý: tính đến ngày 23/3, hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động (SIMO) đã phát đi cảnh báo tới 3,5 triệu lượt khách hàng. Trong số đó, hơn 1,1 triệu lượt đã kịp thời tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được thông báo, ngăn chặn tổng số tiền lên tới hơn 3.990 tỉ đồng. Đây là một con số ấn tượng, phản ánh hiệu quả của hệ thống trong cuộc chiến chống lừa đảo tài chính.
Hệ thống SIMO mở rộng phạm vi hoạt động
Hiện tại, hệ thống SIMO đã được triển khai rộng rãi tại 149 đơn vị, bao gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán. Hệ thống này đã tích lũy hơn 688.000 bản ghi liên quan đến tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng và các đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật. SIMO cho phép các thành viên tham gia báo cáo và chia sẻ thông tin về các tài khoản đáng ngờ, tạo thành một mạng lưới cảnh báo nhanh chóng và hiệu quả.
Trên cơ sở nguồn dữ liệu tập trung từ SIMO, các ngân hàng có thể đưa ra quyết định ngăn chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu xác thực, định danh tài khoản trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến. Điều này góp phần quan trọng trong việc giảm thiểu tình trạng gian lận, bảo vệ an toàn tài khoản của khách hàng. NHNN cũng đã yêu cầu các đơn vị triển khai đồng bộ dịch vụ cảnh báo trên tất cả các kênh như Mobile Banking, Internet Banking, quầy giao dịch và ATM để đảm bảo trải nghiệm thống nhất cho người dùng.
Các hình thức lừa đảo tinh vi gia tăng
Bên cạnh việc triển khai hệ thống SIMO, ngành ngân hàng cũng tăng cường cảnh báo và tuyên truyền tới khách hàng về các thủ đoạn lừa đảo mới. Mới đây, Vietcombank đã cảnh báo về tình trạng các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo xuất hiện nhiều tài khoản chia sẻ poster, hình ảnh giả mạo chương trình lãi suất của ngân hàng. Những kẻ gian sử dụng logo và màu sắc nhận diện tương tự Vietcombank, kèm theo mức lãi suất hấp dẫn để thu hút sự chú ý. Trên các ấn phẩm này có chứa mã QR, khi quét sẽ dẫn đến số điện thoại lạ hoặc trang web giả mạo. Nếu khách hàng liên hệ, chúng sẽ đóng giả nhân viên ngân hàng để dụ dỗ cung cấp thông tin cá nhân, thông tin đăng nhập tài khoản hoặc thẻ nhằm đánh cắp tiền.
Một ví dụ khác, Kho bạc Nhà nước khu vực XIII - Phòng giao dịch số 1 đã tiếp nhận phản ánh về việc nhiều người dân tham gia vào các hội, nhóm mang tên "Phòng Nhận tiền…" trên mạng xã hội và nhận được yêu cầu chuyển tiền vào các tài khoản ngân hàng không rõ nguồn gốc. Các đối tượng lừa đảo còn sử dụng hình ảnh, thông tin giả mạo để tạo lòng tin, khiến người dân hiểu nhầm đang giao dịch với Kho bạc Nhà nước. Cơ quan này khẳng định toàn bộ các hội, nhóm và thông tin yêu cầu chuyển tiền trên mạng xã hội đều là giả mạo và khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác.
Lừa đảo xuyên quốc gia và biện pháp phòng ngừa
Tình trạng lừa đảo vẫn diễn biến phức tạp, không chỉ trong nước mà còn mang tính chất xuyên quốc gia. Cuối tháng 3, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Đồng Nai đã khởi tố bị can, ra lệnh bắt tạm giam 343 người để điều tra về hành vi sử dụng mạng máy tính chiếm đoạt tài sản. Những nghi can này hoạt động trong đường dây lừa đảo trực tuyến vừa bị triệt xóa tại Campuchia. Chúng tìm kiếm việc làm qua mạng xã hội, sau đó xuất cảnh trái phép và làm việc tại casino PoiPet (Campuchia) trên các ứng dụng như WhatsApp, Instagram, Facebook để lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đặc biệt nhắm vào người cao tuổi, người dùng mạng xã hội nhiều và người ít hiểu biết về công nghệ.
Theo chuyên gia an ninh mạng Võ Đỗ Thắng, nền kinh tế ngày càng sôi động, nhiều hoạt động diễn ra trên môi trường mạng phức tạp nên luôn phát sinh tình trạng gian lận. Hình thức lừa đảo phổ biến vẫn là giả mạo các cơ quan, doanh nghiệp hoặc người thân quen của nạn nhân. Các tổ chức, cá nhân lừa đảo luôn nghĩ ra những kịch bản phù hợp với tình hình thực tế để dễ dàng thao túng tâm lý, khiến nạn nhân chủ động chuyển tiền. Ông Thắng nhấn mạnh: "Nhiều trường hợp bị lừa đảo là do chính nạn nhân tin tưởng làm theo và tự chuyển tiền đi nên việc bảo mật tài khoản, xác thực bằng sinh trắc học… bị vô hiệu hóa. Do đó, việc nâng cao cảnh giác vẫn luôn đặt lên hàng đầu và cần kiểm tra chéo thông tin trước khi làm theo yêu cầu."
Triển khai luật An ninh mạng để tăng cường bảo vệ
Để ứng phó với các mối đe dọa trên không gian mạng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 437 ngày 16/3 ban hành Kế hoạch triển khai thi hành luật An ninh mạng. Kế hoạch đưa ra 6 nhiệm vụ cụ thể, bao gồm:
- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn thi hành luật.
- Biên soạn tài liệu, tổ chức các hội nghị tập huấn chuyên sâu về an ninh mạng.
- Rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/6.
- Xây dựng, ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật trước ngày 1/7.
Luật An ninh mạng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao mức độ bảo vệ dữ liệu cá nhân, giảm thiểu nguy cơ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, đồng thời tăng cường độ an toàn khi sử dụng các dịch vụ số, tài chính số và các nền tảng trực tuyến. Sự kết hợp giữa hệ thống công nghệ như SIMO, các biện pháp pháp lý và ý thức cảnh giác của người dân là chìa khóa để đối phó hiệu quả với nạn lừa đảo ngày càng tinh vi.
