Đồng sáng lập Supermicro bị bắt vì buôn lậu 2,5 tỷ USD chip AI Nvidia sang Trung Quốc
Yih-Shyan "Wally" Liaw, nhà đồng sáng lập kiêm Phó chủ tịch cấp cao của hãng máy chủ Super Micro Computer (SMCI), đã bị cơ quan chức năng Mỹ bắt giữ vì cáo buộc cầm đầu một đường dây buôn lậu thiết bị máy chủ trang bị chip AI Nvidia sang Trung Quốc với tổng trị giá lên tới 2,5 tỷ USD. Vụ việc gây chấn động khi tiết lộ những thủ đoạn tinh vi, bao gồm việc sử dụng máy sấy tóc để tráo đổi nhãn dán trên máy chủ giả nhằm qua mặt kiểm toán.
Chi tiết vụ án buôn lậu tỷ đô
Theo bản cáo trạng từ Văn phòng Luật sư Mỹ tại Quận Nam New York, Liaw cùng các đồng phạm Ruei-Tsan "Steven" Chang và Ting-Wei "Willy" Sun đã phối hợp vi phạm Đạo luật Cải cách Kiểm soát Xuất khẩu. Nhóm này thiết lập một công ty vỏ bọc tại khu vực Đông Nam Á để làm trạm trung chuyển, lách qua các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt của Mỹ. Thông qua lớp bình phong này, họ đã bơm thành công lượng máy chủ AI khổng lồ cho khách hàng tại Trung Quốc.
Sự liều lĩnh đạt đỉnh điểm vào mùa xuân năm 2025, khi lượng phần cứng trị giá 510 triệu USD được tẩu tán chỉ trong ba tuần. Toàn bộ chiến dịch được điều phối bí mật qua các ứng dụng nhắn tin mã hóa để trốn tránh sự giám sát của cơ quan tình báo.
Màn kịch dùng máy sấy tóc tráo máy chủ giả
Tình tiết khó tin nhất của vụ án là cách nhóm tội phạm dàn dựng hiện trường để qua mặt các đoàn kiểm toán tuân thủ của chính phủ Mỹ. Để che đậy việc hàng hóa thật đã được chuyển sang Trung Quốc, họ chế tạo hàng ngàn máy chủ mô hình (dummy servers) đặt tại các nhà kho Đông Nam Á, chuẩn bị cho đợt kiểm toán vào tháng 8 năm 2025.
Hồ sơ của FBI chỉ rõ, hệ thống camera giám sát đã ghi lại cảnh các nghi phạm sử dụng máy sấy tóc để làm chảy lớp keo, tỉ mỉ lột và tráo đổi các nhãn dán chứa số seri từ máy thật sang dàn máy mô hình. Trong khi Liaw đóng vai trò "kiến trúc sư" chỉ đạo từ xa, các đối tượng như Willy Sun trực tiếp thực hiện thao tác thủ công tại kho.
Hậu quả và phản ứng từ Supermicro
Ngay sau khi lệnh bắt giữ được công bố, cổ phiếu SMCI đã bốc hơi 12% trong phiên giao dịch ngoài giờ, gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của công ty. Với những bằng chứng rành rành về tội cấu kết vi phạm luật xuất khẩu và buôn lậu hàng hóa công nghệ nhạy cảm đe dọa an ninh quốc gia, Liaw cùng các đồng phạm đang phải đối mặt với mức hình phạt lên tới 30 năm tù giam liên bang.
Supermicro đã lên tiếng xác nhận vụ việc và cho biết: "Ba cá nhân bị truy tố gồm Yih-Shyan 'Wally' Liaw, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách phát triển kinh doanh và là thành viên hội đồng quản trị; Ruei-Tsang 'Steven' Chang, quản lý bán hàng tại Đài Loan; và Ting-Wei 'Willy' Sun, một nhà thầu. Công ty đã cho hai nhân viên này nghỉ phép hành chính và chấm dứt hợp tác với nhà thầu, có hiệu lực ngay lập tức."
Cú ngã ngựa của vị đồng sáng lập không chỉ là một đòn giáng mạnh vào Supermicro mà còn phơi bày góc khuất khốc liệt trong cuộc chiến giành giật sức mạnh AI toàn cầu, nhấn mạnh sự căng thẳng địa chính trị xung quanh công nghệ nhạy cảm.
