Đồng sáng lập Super Micro Computer bị cáo buộc cầm đầu đường dây buôn lậu chip AI khổng lồ
Yih-Shyan "Wally" Liaw, nhà đồng sáng lập của Super Micro Computer (SMCI), cùng hai đồng phạm Ruei-Tsan "Steven" Chang và Ting-Wei "Willy" Sun, đã bị chính phủ Mỹ buộc tội cầm đầu một đường dây buôn lậu thiết bị máy chủ trang bị chip AI của Nvidia sang Trung Quốc, với tổng trị giá lên tới 2,5 tỷ USD. Các cáo buộc này liên quan đến việc vi phạm Đạo luật Cải cách Kiểm soát Xuất khẩu, gây rúng động thị trường công nghệ toàn cầu.
Cổ phiếu SMCI lao dốc sau lệnh bắt giữ
Ngay sau khi thông tin về lệnh bắt giữ được công bố, cổ phiếu của SMCI đã bốc hơi 12% trong phiên giao dịch ngoài giờ, phản ánh mức độ nghiêm trọng của vụ việc. Theo bản cáo trạng từ Văn phòng Luật sư Mỹ tại Quận Nam New York, nhóm của Liaw đã thiết lập một công ty vỏ bọc tại khu vực Đông Nam Á để làm trạm trung chuyển, nhằm lách qua các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt của Mỹ.
Thông qua lớp bình phong này, đường dây đã thành công trong việc bơm một lượng máy chủ AI khổng lồ cho các khách hàng tại Trung Quốc. Sự liều lĩnh của nhóm đạt đến đỉnh điểm vào mùa xuân năm 2025, khi họ tẩu tán phần cứng trị giá 510 triệu USD chỉ trong vỏn vẹn ba tuần. Toàn bộ chiến dịch tỷ USD này được điều phối bí mật qua các ứng dụng nhắn tin mã hóa để trốn tránh sự giám sát của cơ quan tình báo.
Chiêu trò ngụy trang tinh vi với máy chủ giả
Tình tiết khó tin và mang tính điện ảnh nhất của vụ án nằm ở cách nhóm tội phạm dàn dựng hiện trường để qua mặt các đoàn kiểm toán tuân thủ của chính phủ Mỹ. Để che đậy việc hàng hóa thật đã được chuyển sang Trung Quốc, họ đã chế tạo hàng ngàn máy chủ mô hình (dummy servers) đặt tại các nhà kho Đông Nam Á.
Các thiết bị giả này được chuẩn bị nhằm phục vụ cho đợt kiểm toán vào tháng 8 năm 2025 do Nhà sản xuất Hoa Kỳ thực hiện. Trong khi Liaw đóng vai trò "kiến trúc sư" đứng sau chỉ đạo và dàn xếp các hợp đồng tỉ đô, thì các đối tượng môi giới như Willy Sun trực tiếp thực hiện các thao tác thủ công để ngụy trang thiết bị.
Bằng chứng rành rành từ camera giám sát
Hồ sơ của FBI chỉ rõ, hệ thống camera giám sát đã ghi lại cảnh các nghi phạm sử dụng máy sấy tóc để làm chảy lớp keo, tỉ mỉ lột và tráo đổi các nhãn dán chứa số seri từ máy thật sang dàn máy mô hình. Trong những khung hình này, hai nhân vật chủ chốt là Sun và một trung gian đều được đánh dấu bằng các vòng tròn trắng để nhận diện rõ ràng.
Trò "ve sầu thoát xác" thủ công nhưng cực kỳ xảo quyệt này đã giúp họ qua mặt nhiều lần các kiểm toán viên và sĩ quan kiểm soát xuất khẩu. Tuy nhiên, hành vi này cuối cùng cũng bị phát hiện, dẫn đến các cáo buộc chính thức từ phía chính quyền Mỹ.
Hình phạt nặng và hệ lụy cho SMCI
Với những bằng chứng rành rành về tội cấu kết vi phạm luật xuất khẩu và buôn lậu hàng hóa công nghệ nhạy cảm đe dọa an ninh quốc gia, Yih-Shyan "Wally" Liaw cùng các đồng phạm hiện đang phải đối mặt với mức hình phạt lên tới 30 năm tù giam liên bang. Cú ngã ngựa của vị đồng sáng lập không chỉ là một đòn giáng mạnh vào uy tín của Supermicro mà còn phơi bày một góc khuất khốc liệt trong cuộc chiến giành giật sức mạnh AI toàn cầu.
Super Micro Computer đã lên tiếng xác nhận: "Ba cá nhân bị truy tố gồm Yih-Shyan 'Wally' Liaw, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách phát triển kinh doanh và là thành viên hội đồng quản trị của công ty; Ruei-Tsang 'Steven' Chang, quản lý bán hàng tại Đài Loan; và Ting-Wei 'Willy' Sun, một nhà thầu. Supermicro đã cho hai nhân viên này nghỉ phép hành chính và chấm dứt hợp tác với nhà thầu, có hiệu lực ngay lập tức."
