Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Ninh Bình vừa đưa ra cảnh báo về nguy cơ mất an toàn thông tin từ thói quen chia sẻ hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội, đặc biệt là ảnh tạo dáng chữ V, ảnh cận mặt hay cận bàn tay. Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày, nhưng đi kèm với tiện ích là những rủi ro tiềm ẩn, trong đó nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu sinh học là rất đáng lo ngại.
Dữ liệu sinh trắc học là gì?
Dữ liệu sinh trắc học bao gồm các thông tin đặc trưng riêng biệt của mỗi cá nhân như khuôn mặt, giọng nói, dấu vân tay... Đây là loại dữ liệu có tính định danh cao, hiện được sử dụng phổ biến trong xác thực tài khoản ngân hàng, ví điện tử, điện thoại thông minh và nhiều nền tảng số khác.
Thói quen nguy hiểm trên mạng xã hội
Nhiều người dùng có thói quen chụp ảnh tạo dáng chữ V, chụp cận bàn tay, đăng tải công khai ảnh chân dung và video chất lượng cao. Những hành vi tưởng chừng vô hại này lại tạo điều kiện cho kẻ gian trích xuất dữ liệu sinh trắc học. Các camera độ phân giải cao hiện nay có thể ghi lại cấu trúc vân tay từ khoảng cách dưới 1,5 mét với tỷ lệ thành công 100%, từ 1,5 đến 3 mét là 50%. Ống kính smartphone từ 50 megapixel trở lên kết hợp thuật toán AI có thể lưu lại chi tiết vân tay. Khi người dùng tải ảnh gốc lên mạng xã hội, dữ liệu này có thể bị thu thập và sử dụng để tạo màng silicone giả mạo vân tay bằng máy in 3D, từ đó mở khóa điện thoại, truy cập ứng dụng ngân hàng hoặc cửa thông minh.
Bên cạnh đó, kẻ gian còn lợi dụng các trào lưu như "biến hình", "ghép mặt AI", "tạo sticker từ ảnh cá nhân", "dự đoán tương lai bằng khuôn mặt" trên các ứng dụng không rõ nguồn gốc. Các ứng dụng chỉnh sửa ảnh, app AI miễn phí thường yêu cầu quyền truy cập camera, micro và dữ liệu cá nhân, vô tình tạo điều kiện cho đối tượng xấu thu thập thông tin.
Hậu quả nghiêm trọng khi bị đánh cắp dữ liệu sinh học
Sau khi thu thập được dữ liệu sinh trắc học, các đối tượng có thể sử dụng công nghệ AI, Deepfake để giả mạo khuôn mặt, giọng nói nhằm thực hiện các hành vi như: mạo danh chủ tài khoản để vay tiền, lừa đảo người thân; vượt qua xác thực sinh trắc học của ngân hàng, ví điện tử; chiếm quyền sử dụng tài khoản mạng xã hội, email; phục vụ quảng cáo, mua bán dữ liệu trái phép; đe dọa, tống tiền hoặc bôi nhọ danh dự cá nhân.
Đáng chú ý, khác với mật khẩu có thể thay đổi, dữ liệu sinh học của mỗi người gần như không thể thay mới khi bị lộ lọt. Vì vậy, hậu quả có thể kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với an toàn tài sản và quyền riêng tư.
Khuyến cáo từ cơ quan chức năng
Để chủ động phòng ngừa, Công an phường Hồng Quang, tỉnh Ninh Bình khuyến cáo người dân:
- Hạn chế đăng tải công khai ảnh chân dung cận mặt, cận bàn tay, video rõ giọng nói với độ phân giải cao lên mạng xã hội.
- Cân nhắc cách tạo dáng, chụp ảnh hoặc che đi vân tay ở các ngón tay sử dụng để cài mật khẩu sinh trắc học.
- Không tùy tiện cung cấp dữ liệu sinh trắc học cho các ứng dụng, website không rõ nguồn gốc.
- Thận trọng với các trào lưu AI, ứng dụng chỉnh sửa ảnh yêu cầu quyền truy cập dữ liệu cá nhân.
- Không thực hiện xác thực sinh trắc học theo yêu cầu từ cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu đáng ngờ.
- Kích hoạt bảo mật nhiều lớp cho tài khoản ngân hàng, mạng xã hội và thường xuyên cập nhật mật khẩu, kiểm tra quyền truy cập ứng dụng trên điện thoại.
Khi phát hiện dấu hiệu bị lộ lọt thông tin cá nhân hoặc nghi ngờ bị lợi dụng dữ liệu sinh học, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan chức năng nơi gần nhất để được hỗ trợ, xử lý kịp thời.
