CEO TPBank Nguyễn Hưng vừa có những chia sẻ đáng chú ý về thực trạng lừa đảo công nghệ cao trong ngành ngân hàng tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026, diễn ra ngày 12/5. Theo ông, dòng tiền lừa đảo hiện nay có thể bị chuyển khỏi tài khoản chỉ trong vòng 40-45 giây, sau đó chạy qua hàng loạt ngân hàng và bị rút thành tiền mặt chỉ trong vài phút.
Chuyển đổi số và những thách thức mới
Ông Nguyễn Hưng nhấn mạnh rằng ngành ngân hàng đã thay đổi hoàn toàn trong kỷ nguyên số. Trước đây, hình ảnh ngân hàng gắn liền với trụ sở hoành tráng, kho tiền kiên cố, nhưng hiện tại, mọi thứ đã chuyển lên nền tảng số. Ông chia sẻ: "Ngay chính chúng ta cũng nhận thấy mình ít dùng tiền mặt hẳn. Bản thân tôi bây giờ ra đường phần lớn không còn cầm ví nữa, chỉ cầm điện thoại. Mọi thứ đều nằm trên đó: tiền, thẻ, thậm chí cả căn cước công dân vì đã có VNeID".
Tại TPBank, 99% giao dịch đã được thực hiện trên kênh số. Nhờ AI và dữ liệu lớn, khách hàng có thể tự tra cứu giao dịch cách đây 5-10 năm mà không cần đến quầy. Tuy nhiên, sự tiện lợi này cũng đi kèm với rủi ro lừa đảo gia tăng.
Cuộc đua tính bằng giây với tội phạm công nghệ cao
Ông Hưng cảnh báo rằng tội phạm lừa đảo hiện nay đã trở thành những tập đoàn lớn, dành toàn bộ thời gian để xây dựng kịch bản lừa đảo tinh vi. Qua phân tích dữ liệu, ngân hàng phát hiện phần lớn tiền lừa đảo sau khi vào tài khoản chỉ mất 40-45 giây để chuyển đi, và sau vài phút đã chạy qua cả chục ngân hàng, biến thành tiền số hoặc bị rút tiền mặt. "Thế nên mọi người mới thấy tại sao các tập đoàn lừa đảo lại giàu đến thế!", ông nói.
Đáng chú ý, lừa đảo công nghệ không chừa một ai. Ông Hưng kể lại câu chuyện TPBank từng bị một giáo sư người Mỹ kiện ra tòa án New York, dù vị giáo sư này tự tay chuyển tiền vào tài khoản. Ngân hàng đã chứng minh được quy trình đúng chuẩn quốc tế, nhưng sự việc cho thấy ngay cả người có học vị cao cũng có thể sập bẫy.
AI - Con dao hai lưỡi
Để đối phó, AI đang trở thành công cụ sống còn. TPBank xử lý 5-7 triệu giao dịch mỗi ngày, và nếu không có AI để phát hiện rủi ro, sức người không thể kiểm soát. AI cũng giúp tăng năng suất: trước đây, mỗi ngày ngân hàng nhận vài trăm yêu cầu từ cơ quan công an, phải bố trí 5-7 người làm thủ công; nay AI xử lý trong vài phút.
Tuy nhiên, AI cũng là con dao hai lưỡi. Nó có thể bịa đặt thông tin, và tội phạm đang sử dụng các siêu AI như WormGPT để tự động quét lỗ hổng zero-day trong hệ thống tài chính với tốc độ vượt xa chuyên gia bảo mật con người.
Bảo vệ niềm tin số
Ông Hưng nhấn mạnh: "Việc giữ uy tín, niềm tin số của người dân đối với ngân hàng là nỗ lực và thách thức rất lớn". Ngân hàng hiện không chỉ đứng độc lập mà còn "nhúng" dịch vụ vào sản phẩm của đối tác, tạo hệ sinh thái rộng lớn, khiến bài toán an ninh bảo mật càng trở nên sống còn. Khách hàng sẵn sàng rời bỏ nếu app ngân hàng gặp sự cố vài lần. Do đó, trách nhiệm của ngân hàng và các công ty Fintech là duy trì hệ thống vận hành liên tục, an toàn và bảo vệ tài sản khách hàng.
