Trong bối cảnh chính quyền Mỹ, đặc biệt dưới thời Tổng thống Joe Biden, siết chặt kiểm soát xuất khẩu nhằm hạn chế khả năng tiếp cận các chip cao cấp như NVIDIA Hopper H100 và A100 của các công ty Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp AI lớn tại quốc gia này đã phải tìm kiếm các giải pháp thay thế sáng tạo.
Con đường vòng qua Malaysia
Theo báo cáo mới đây từ Wall Street Journal, ByteDance – một trong những tập đoàn công nghệ khổng lồ của Trung Quốc đang tham gia cuộc đua trí tuệ nhân tạo – được cho là đã tiếp cận được chip NVIDIA Blackwell B200 thông qua một đối tác đám mây tại Malaysia. Động thái này giúp họ vượt qua các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt của Mỹ.
Đây không phải là trường hợp cá biệt. Các công ty công nghệ Trung Quốc như Tencent, ByteDance và nhiều doanh nghiệp khác đã và đang đầu tư vào các đối tác đám mây ở nước ngoài, chủ yếu tại Singapore, nhằm tiếp cận phần cứng bị hạn chế. Tuy nhiên, việc ByteDance chọn Malaysia làm điểm đến lại cho thấy sự linh hoạt trong chiến lược của họ.
Đối tác đặc biệt: Aolani
ByteDance được xác định là khách hàng quan trọng của Aolani, một công ty cung cấp dịch vụ đám mây tại Malaysia. Điều đáng chú ý là Aolani cũng được xếp hạng là khách hàng "Tier-1" của NVIDIA, đồng nghĩa với việc công ty này có quyền ưu tiên trong chuỗi cung ứng sản phẩm của hãng chip hàng đầu thế giới.
Phía NVIDIA đã có phản hồi về vấn đề này: "Theo thiết kế, các quy định xuất khẩu cho phép xây dựng và vận hành các dịch vụ đám mây bên ngoài các quốc gia bị kiểm soát. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đã khiến thị trường thương mại lớn thứ hai thế giới rơi vào tay các đối thủ nước ngoài, và nước Mỹ không thể để mất toàn bộ thị trường châu Á."
Đại diện NVIDIA cũng khẳng định mọi đối tác đám mây đều được đánh giá và phê duyệt bởi các bộ phận vận hành, tài chính và tuân thủ của NVIDIA trước khi nhận sản phẩm, dù là trực tiếp hay thông qua OEM.
Thách thức và giải pháp của các tập đoàn AI Trung Quốc
Đối với các tập đoàn AI lớn của Trung Quốc, việc phát triển ứng dụng AI mà không có phần cứng của NVIDIA là một thách thức cực kỳ lớn. Ngay cả với các dòng chip như H200, các rào cản pháp lý cũng gây ra nhiều trì hoãn, không phù hợp với nhu cầu phát triển nhanh chóng của các công ty như ByteDance.
Do đó, việc thuê hạ tầng tính toán ở nước ngoài, đặc biệt tại các quốc gia Đông Nam Á như Singapore, Thái Lan, Philippines và nay là Malaysia – những nơi không chịu sự kiểm soát trực tiếp của chính sách xuất khẩu BIS (Bureau of Industry and Security) của Mỹ – đã trở thành lựa chọn an toàn và phổ biến hơn so với việc mua trực tiếp phần cứng từ NVIDIA.
Xu hướng dịch chuyển
Xu hướng thuê hạ tầng tính toán phát triển mạnh đến mức nhiều doanh nghiệp đã ưu tiên sử dụng dịch vụ này thay vì sở hữu trực tiếp phần cứng. Điều này đã tạo điều kiện cho sự phát triển của các đơn vị trung gian cung cấp cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu tại khu vực Đông Nam Á.
Mặc dù các hoạt động này không bị coi là vi phạm chính sách xuất khẩu của Mỹ, nhưng chúng đặt ra những câu hỏi quan trọng về hiệu quả thực sự của các biện pháp hạn chế. Liệu Trung Quốc có thực sự bị hạn chế về năng lực tính toán, hay họ đã tìm ra những lối đi khéo léo để duy trì đà phát triển trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo?
Tình hình này cũng phản ánh một thực tế lớn hơn: trong cuộc đua công nghệ toàn cầu, các rào cản thương mại và chính trị có thể làm chậm nhưng khó có thể ngăn chặn hoàn toàn dòng chảy của công nghệ tiên tiến. Các công ty như ByteDance tiếp tục chứng minh khả năng thích ứng và tìm kiếm giải pháp sáng tạo trước những thách thức địa chính trị phức tạp.
