Sự bùng nổ của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và điện toán đám mây đã và đang tác động sâu sắc đến nền kinh tế và đời sống xã hội. Tuy nhiên, song hành với sự phát triển đó, chúng ta phải đối mặt với nhiều thách thức phức tạp về an ninh trên không gian mạng. Các cơ quan chức năng, bộ, ngành luôn là mục tiêu lớn của các thế lực thù địch. Đồng thời, người dân cũng là 'điểm đến' ưa thích của tội phạm mạng. Đây là vấn đề khó tránh khỏi trong quá trình chuyển đổi số quốc gia, xây dựng Chính phủ điện tử, hướng tới Chính phủ số và xã hội số.
Tội phạm công nghệ cao và những thủ đoạn tinh vi
Tội phạm sử dụng công nghệ cao nắm giữ nhiều 'vũ khí' nguy hiểm, đáng chú ý là tính ẩn danh, phi biên giới, kỹ thuật cao và tốc độ lan truyền nhanh. Các hành vi phổ biến bao gồm lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng xã hội, email, cuộc gọi giả mạo; xâm nhập trái phép hệ thống dữ liệu của cơ quan, tổ chức; tổ chức cờ bạc trực tuyến, rửa tiền điện tử, đánh cắp tài khoản ngân hàng; phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc, kích động gây bất ổn xã hội. Đặc biệt, tội phạm thường xuyên 'chế biến' các hình thức xâm nhập, lừa đảo gắn liền với đời sống người dân và hoạt động của các cơ quan, tổ chức. Mọi chủ trương, chính sách, giao dịch, quan hệ xã hội đều được tội phạm cập nhật để sử dụng chiêu trò mới tấn công.
Nâng cao nhận thức và trách nhiệm bảo vệ an ninh mạng
Ngày 31/12/2025, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 57-CT/TW về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị, nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm về công tác này. Trong đời sống hàng ngày, người dân ngày càng cảnh giác hơn với các dấu hiệu tội phạm công nghệ cao. Tuy nhiên, một bộ phận người dân, cán bộ, công chức vẫn cho rằng bảo vệ an ninh mạng chỉ là nhiệm vụ của lực lượng công an hay ngành công nghệ thông tin. Trong khi đó, tội phạm mạng với công nghệ hiện đại luôn rình rập và bất ngờ tấn công tổ chức, cá nhân bất cứ lúc nào.
Giải pháp tăng cường an ninh mạng
Do đó, việc nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm và hiểu biết của từng người trong đấu tranh với tội phạm công nghệ là vô cùng quan trọng. Công tác tuyên truyền của các cơ quan báo chí, truyền thông cần được đẩy mạnh để người dân nắm rõ thách thức và nguy cơ. Các cơ quan chức năng cần khẩn trương nghiên cứu, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, công nghệ lõi phục vụ bảo đảm an ninh mạng; tiếp tục đào tạo, nâng cao năng lực các trung tâm giám sát, điều hành an ninh mạng; triển khai các mô hình bảo mật hiện đại; nâng cao khả năng phát hiện sớm, ứng phó nhanh và phục hồi hiệu quả sau các sự cố an ninh mạng.
