Yang Zhilin, một chàng trai 9X người Trung Quốc, đang là cái tên gây chấn động giới công nghệ khi đứng sau sự phát triển của DeepSeek – một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến khiến phương Tây phải dè chừng. Với chi phí đào tạo chỉ 5,6 triệu USD, DeepSeek đã chứng minh rằng các công ty Trung Quốc có thể cạnh tranh sòng phẳng với những gã khổng lồ công nghệ như OpenAI hay Google.
Hành trình từ sinh viên đến nhà sáng lập AI
Yang Zhilin sinh năm 1993 tại Trung Quốc. Anh tốt nghiệp Đại học Chiết Giang trước khi sang Mỹ học thạc sĩ tại Đại học Carnegie Mellon và tiến sĩ tại Đại học California, Berkeley. Trong quá trình học tập, Yang đã có những nghiên cứu nổi bật về xử lý ngôn ngữ tự nhiên và học máy.
Sau khi hoàn thành tiến sĩ vào năm 2020, Yang trở về Trung Quốc và thành lập công ty DeepSeek vào năm 2023. Chỉ trong vòng chưa đầy hai năm, DeepSeek đã cho ra mắt mô hình AI DeepSeek-R1, được đánh giá là đối thủ nặng ký của GPT-4. Theo công bố, chi phí đào tạo DeepSeek chỉ vào khoảng 5,6 triệu USD, một con số khiêm tốn so với hàng trăm triệu USD mà các đối thủ phương Tây bỏ ra.
Công nghệ đột phá và phản ứng từ phương Tây
DeepSeek sử dụng kiến trúc Mixture of Experts (MoE) với 671 tỷ tham số, nhưng chỉ kích hoạt 37 tỷ tham số cho mỗi token, giúp tối ưu hiệu suất và giảm chi phí. Mô hình này đạt kết quả vượt trội trong các bài kiểm tra về toán học, lập trình và suy luận logic. Theo Yang Zhilin, “DeepSeek không chỉ là một mô hình AI, mà là một cách tiếp cận mới để xây dựng AI hiệu quả hơn.”
Sự xuất hiện của DeepSeek đã gây sốc cho giới công nghệ phương Tây. Nhiều chuyên gia cho rằng đây là minh chứng cho thấy Trung Quốc đã thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong lĩnh vực AI. Một số nhà phân tích còn lo ngại rằng các lệnh trừng phạt công nghệ của Mỹ đối với Trung Quốc có thể đang phản tác dụng.
Tác động đến thị trường và tương lai
Ngay sau khi DeepSeek được công bố, cổ phiếu của nhiều công ty công nghệ Mỹ như Nvidia đã giảm mạnh. Nhà đầu tư lo ngại rằng các công ty Trung Quốc có thể tạo ra các mô hình AI cạnh tranh với chi phí thấp hơn, làm thay đổi cục diện thị trường. Tuy nhiên, Yang Zhilin khẳng định rằng DeepSeek không nhằm mục đích cạnh tranh trực tiếp, mà muốn thúc đẩy sự phát triển của AI một cách bền vững.
Với thành công này, Yang Zhilin trở thành biểu tượng cho thế hệ kỹ sư AI trẻ Trung Quốc. Anh hy vọng DeepSeek sẽ tiếp tục đổi mới và đóng góp vào sự tiến bộ của nhân loại. “Chúng tôi muốn xây dựng AI có thể giúp ích cho mọi người, không chỉ ở Trung Quốc mà trên toàn thế giới,” Yang nói.
