Trong nhiều năm qua, Tập đoàn Viettel đã kiên trì theo đuổi chiến lược tiếp cận tài sản trí tuệ không chỉ dừng lại ở việc đăng ký sáng chế, mà còn xác định đây là tài sản chiến lược có thể khai thác, tạo ra giá trị kinh tế thực sự, trở thành đòn bẩy giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường. Sáng chế tại Viettel luôn gắn liền với cơ hội kinh doanh, thể hiện rõ qua những con số ấn tượng.
Thành tựu sáng chế nổi bật
Tính đến hết năm 2025, Viettel sở hữu 438 bằng độc quyền sáng chế, trong đó có 391 bằng trong nước và 47 bằng tại Hoa Kỳ. Theo đánh giá của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), Viettel là doanh nghiệp công nghệ có số đơn đăng ký sáng chế và số bằng sáng chế được cấp hàng năm nhiều nhất tại Việt Nam. Số lượng bằng sáng chế quốc tế tăng dần, từ chỉ 11 bằng năm 2022 lên mức cao hơn, cho thấy sự bứt phá trong nghiên cứu và làm chủ công nghệ mới. Tốc độ tăng trưởng bình quân đơn đăng ký sáng chế của Viettel gấp 1,5 lần so với tốc độ chung của cả nước trong giai đoạn 2017-2022.
Chiến lược đăng ký sáng chế quốc tế
Viettel tập trung đăng ký sáng chế quốc tế vào các lĩnh vực có năng lực làm chủ công nghệ lõi và tiềm năng thương mại hóa cao, như công nghệ mạng 5G/6G, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), cùng các lĩnh vực lưỡng dụng như ra-đa, thông tin. Hoa Kỳ được chọn là thị trường trọng điểm vì đây là cường quốc công nghệ số 1 thế giới với hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ khắt khe. Việc được bảo hộ độc quyền tại Hoa Kỳ là sự công nhận các công nghệ lõi Make in Vietnam của Viettel đạt chuẩn toàn cầu. Đối với doanh nghiệp công nghệ, bảo hộ tại Hoa Kỳ không chỉ có ý nghĩa pháp lý mà còn là căn cứ tham chiếu quan trọng khi mở rộng bảo hộ và tìm kiếm cơ hội tại các thị trường nước ngoài.
Ứng dụng thực tiễn của sáng chế
Các sáng chế của Viettel đã được áp dụng trực tiếp vào sản xuất, điển hình là thiết bị thu phát sóng eNodeB phục vụ sản xuất thiết bị mạng 5G, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia tự sản xuất được thiết bị viễn thông thế hệ mới. Công nghệ này đã được xuất khẩu sang Ấn Độ và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Năm 2025, Viettel được Tổ chức nghiên cứu và tư vấn công nghệ Gartner công nhận là nhà cung cấp thiết bị vô tuyến 5G toàn cầu. Trước đó, các giải pháp như Hệ thống tính cước thời gian thực (vOCS) đã được triển khai tại 11 thị trường nước ngoài, minh chứng cho giá trị thương mại từ sáng chế.
Quan điểm lãnh đạo
Theo Thiếu tướng Nguyễn Đình Chiến, Phó Tổng Giám đốc kiêm Bí thư Đảng ủy Tập đoàn Viettel, thành công của Viettel nhờ cách tiếp cận hệ thống, khoa học, hiệu quả cùng tinh thần kỷ luật, quyết tâm và sáng tạo của người lính Viettel. Ông nhấn mạnh: Nghiên cứu và phát triển (R&D) cùng sáng chế không tách rời hoạt động kinh doanh, mà phải gắn với mục tiêu làm chủ công nghệ, mở rộng thị trường. Lĩnh vực công nghệ cao dù nhiều thách thức nhưng mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp và Việt Nam. Giải bài toán khó và làm chủ công nghệ chính là chìa khóa phát triển. Với mỗi sản phẩm, Viettel luôn tìm ra nhiều giải pháp, thậm chí nhiều phương án công nghệ khác nhau để học hỏi và làm chủ.
Cơ chế thúc đẩy sáng chế
Đại tá Nguyễn Mạnh Hải, Trưởng ban Công nghiệp công nghệ cao, Viettel, cho biết Tập đoàn đã chuẩn bị kỹ lưỡng, từ phát động nhận diện, đăng ký sáng chế cho toàn bộ kỹ sư đến xây dựng cơ chế khuyến khích đăng ký giải pháp kỹ thuật. Mỗi đề tài nghiên cứu khoa học đều phải hướng tới bảo hộ kết quả dưới dạng sáng chế, đảm bảo mỗi công trình R&D không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn tạo ra tài sản trí tuệ có giá trị pháp lý. Hàng năm, Viettel giao mục tiêu đăng ký sáng chế tăng trên 20% và xây dựng cơ chế khen thưởng khuyến khích ý tưởng mới. Nhờ đó, Viettel sở hữu hàng loạt sáng chế trong lĩnh vực hạ tầng số, dịch vụ số, công nghiệp công nghệ cao và AI, liên tục mở rộng theo nhu cầu phát triển sản phẩm.
Sở hữu sáng chế giúp Viettel chuyển từ doanh nghiệp ứng dụng sang doanh nghiệp làm chủ công nghệ lõi, khẳng định năng lực R&D độc lập, nâng cao uy tín với đối tác quốc tế và tạo điều kiện hợp tác bình đẳng. Clarivate, tổ chức phân tích chất lượng nghiên cứu khoa học hàng đầu, đã hai năm liên tiếp (2020, 2021) công nhận Viettel là doanh nghiệp Việt Nam có sức ảnh hưởng nhất về đổi mới sáng tạo khu vực Nam Á và Đông Nam Á, dựa trên số lượng bằng sáng chế, trích dẫn, tỷ lệ thành công và mức độ toàn cầu hóa.
Định hướng tương lai
Trong thời gian tới, Viettel sẽ tiếp tục đẩy mạnh theo tinh thần Nghị quyết 57/NQ-TW, xây dựng danh mục sáng chế để khai thác dưới nhiều hình thức: sản xuất, kinh doanh, chuyển giao công nghệ hoặc cấp phép, biến sáng chế thành công cụ mở rộng thị trường và tạo nguồn doanh thu mới. Tập đoàn cũng nghiên cứu phương pháp định giá tài sản trí tuệ phù hợp đặc thù, tạo cơ sở hạch toán, góp vốn, chuyển giao công nghệ và đàm phán hợp tác. Dự kiến mỗi năm Viettel sẽ có tối thiểu 200 bằng sáng chế được công nhận. Đại tá Nguyễn Mạnh Hải khẳng định tinh thần đổi mới sáng tạo luôn được đề cao, tạo niềm tin và động lực để cán bộ kiên trì nghiên cứu, phát triển sản phẩm vươn ra thị trường quốc tế. Với Viettel, sáng chế không chỉ là kết quả nghiên cứu mà đang dần trở thành công cụ cạnh tranh, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường bằng chính năng lực công nghệ tạo ra.
