Thách thức cứu hỏa trong ngõ hẻm đô thị Việt Nam
Trong những năm gần đây, hàng loạt vụ cháy nghiêm trọng tại các khu dân cư nằm sâu trong ngõ nhỏ ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã gây ra hậu quả thương tâm, làm dấy lên mối lo ngại về khả năng tiếp cận của lực lượng cứu hỏa. Đường vào chật hẹp, nhà cửa san sát khiến xe chữa cháy khó lòng tiếp cận nhanh chóng, dẫn đến những phút chậm trễ có thể quyết định sinh mạng.
Những vụ cháy đau lòng và bài học từ thực tế
Đầu tháng 4/2025, một vụ cháy nhà tại phường Xóm Củi, quận 8 (cũ), TP HCM đã cướp đi 3 sinh mạng. Ngôi nhà nằm sâu trong hẻm nhỏ, thiếu lối thoát hiểm phụ, khiến công tác cứu nạn gặp muôn vàn khó khăn. Chưa đầy hai tuần sau, ngày 13/4/2025, một vụ cháy khác xảy ra tại ngách 14, ngõ 69 phố Trung Liệt, quận Đống Đa (cũ), Hà Nội khiến 2 người tử vong. Khu vực này với nhà cửa san sát đã cản trở đáng kể hoạt động cứu hộ.
Đến ngày 28/4 cùng năm, một vụ cháy nhà lúc rạng sáng tại quận Hoàng Mai (cũ), Hà Nội tiếp tục làm 3 người thiệt mạng. Ngôi nhà nằm sâu trong ngách nhỏ nhanh chóng bị lửa bao trùm chỉ trong vài phút. Những thảm kịch này không phải là hiếm; năm 2023, vụ cháy chung cư mini trên phố Khương Hạ đã khiến 56 người thiệt mạng, và vụ cháy nhà trọ trong ngõ 43/98/31 phố Trung Kính cướp đi 14 sinh mạng.
Giải pháp công nghệ: UAV chữa cháy bầy đàn với AI
Trong bối cảnh đó, một doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, CT UAV (thuộc CT Group), đã phát triển hệ thống UAV chữa cháy bầy đàn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), có tên Fire Swarm. Hệ thống này bao gồm nhiều UAV hoạt động đồng bộ như một đội hình chiến thuật trên không, với một UAV chỉ huy được trang bị lidar, camera cảm nhiệt và chip AI để xác định vị trí đám cháy và hướng lan của lửa.
Các UAV còn lại đảm nhận nhiệm vụ trực tiếp dập lửa, mang theo nước, hóa chất chữa cháy hoặc bóng chữa cháy chuyên dụng. Khi nhận lệnh từ UAV chỉ huy, toàn bộ phi đội tự động phân chia góc tiếp cận, tính toán đường bay để tránh va chạm và đồng loạt phun nước hoặc thả thiết bị dập lửa. Hệ thống vận hành tự động với chu trình tiếp cận, dập lửa, quay về nạp vật liệu, và tiếp tục nhiệm vụ cho đến khi đám cháy được kiểm soát.
Khả năng ứng dụng đa dạng và hiệu quả thực tế
Trong các thử nghiệm vào đầu tháng 3/2026, phi đội gồm 5 UAV đã hoạt động liên tục trong 45 phút, thực hiện 12 chu kỳ dập lửa và nạp nước, thành công dập tắt đám cháy giả. Không chỉ dập lửa, UAV còn hỗ trợ cứu nạn bằng cách phát loa hướng dẫn thoát hiểm, chiếu sáng với đèn LED công suất cao, hoặc thả mặt nạ phòng độc và áo chống cháy cho nạn nhân mắc kẹt.
Hệ thống này cũng được thiết kế để tiếp cận các tòa nhà cao tầng, với khả năng hoạt động ở độ cao lên đến 300 mét (khoảng 90 tầng), vượt quá tầm với của nhiều xe thang chữa cháy hiện nay. Các chuyên gia công nghệ nhận định rằng việc kết hợp UAV với lực lượng cứu hỏa truyền thống có thể tạo ra một lớp phản ứng nhanh trên không, giúp giảm thiểu thiệt hại trong các vụ hỏa hoạn tại khu vực đô thị có mật độ xây dựng cao.
Với sự phát triển của đô thị hóa, giải pháp UAV chữa cháy bầy đàn được kỳ vọng sẽ đóng góp tích cực vào công tác phòng cháy chữa cháy, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân trong những tình huống khẩn cấp.
