Trung Quốc vừa chính thức đưa vào vận hành thương mại một trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) đặt dưới đáy biển, ở độ sâu khoảng 35 mét gần khu vực đặc biệt Lingang, Thượng Hải. Đây được xem là trung tâm dữ liệu dưới nước đầu tiên trên thế giới hoạt động ở quy mô thương mại, sử dụng nguồn điện từ các trang trại gió ngoài khơi.
Công trình trị giá 226 triệu USD do Trung Quốc hợp tác với công ty tư nhân HiCloud Technology phát triển. Cơ sở chứa gần 2.000 máy chủ, bao gồm các cụm GPU từ China Telecom và LinkWise, với tổng công suất 24 megawatt. Hệ thống xử lý các tác vụ AI, dịch vụ 5G và các hoạt động chú thích dữ liệu quy mô lớn.
Đột phá về làm mát và tiết kiệm năng lượng
Điểm đột phá lớn nhất của dự án là phương thức làm mát. Thay vì sử dụng hệ thống làm lạnh công nghiệp tiêu tốn điện năng khổng lồ như các trung tâm dữ liệu trên mặt đất, cơ sở này tận dụng nhiệt độ ổn định tự nhiên của nước biển để làm mát hệ thống. Theo truyền thông Trung Quốc, trung tâm đạt chỉ số hiệu suất sử dụng điện năng (PUE) dưới 1,15, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình ngành khoảng 1,5. PUE càng thấp đồng nghĩa với việc càng nhiều điện được dùng trực tiếp cho tính toán thay vì cho hệ thống phụ trợ như làm mát và thông gió.
Ngoài ra, các trang trại điện gió ngoài khơi được kết nối trực tiếp với cơ sở, cung cấp phần lớn điện năng vận hành. Điều này giúp giảm sự phụ thuộc vào lưới điện quốc gia vốn đang chịu áp lực ngày càng tăng từ nhu cầu AI.
Ý tưởng không mới nhưng quy mô chưa từng có
Ý tưởng về trung tâm dữ liệu dưới nước không hoàn toàn mới. Microsoft từng thực hiện Project Natick, thử nghiệm các máy chủ đặt dưới nước tại Scotland và California. Các thử nghiệm đó cho thấy môi trường kín có thể giúp giảm tỷ lệ lỗi phần cứng, nhờ hạn chế tiếp xúc với oxy và dao động nhiệt độ. Dự án của Trung Quốc lần này đưa khái niệm đó lên quy mô thương mại, điều chưa đơn vị nào làm được trước đây.
Thách thức kỹ thuật còn tồn tại
Mặc dù đạt hiệu suất ấn tượng, việc triển khai dưới nước quy mô lớn vẫn đối mặt với nhiều thách thức kỹ thuật. Vấn đề ăn mòn, độ bền cáp ngầm và khả năng tiếp cận phần cứng khi xảy ra sự cố là những điểm yếu cốt lõi. Ngoài ra, việc thay thế thiết bị hỏng dưới đáy biển phức tạp hơn nhiều so với trung tâm dữ liệu trên mặt đất. Các nhà vận hành phải dựa hoàn toàn vào công nghệ giám sát từ xa và hệ thống dự phòng để giảm thiểu nhu cầu bảo trì trực tiếp.
