Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lần đầu tiên trực tiếp dự lễ khai mạc Hội nghị AI Thế giới (WAIC) 2026 tại Thượng Hải, phát đi thông điệp về vai trò của Trung Quốc trong quản trị AI toàn cầu. Ông nhấn mạnh AI "không nên là màn độc diễn của một quốc gia, mà phải là bản giao hưởng của hợp tác quốc tế", kêu gọi các nước xây dựng đồng thuận để AI phục vụ lợi ích nhân loại.
WAIC 2026: Từ mô hình sang tiêu chuẩn và quản trị
Việc ông Tập trực tiếp tham dự cho thấy AI đã trở thành ưu tiên chiến lược của Trung Quốc. Thông điệp của ông phản ánh sự dịch chuyển trong cuộc đua AI: thay vì chỉ cạnh tranh với Mỹ bằng mô hình ngôn ngữ hay chip bán dẫn, Bắc Kinh muốn mở rộng ảnh hưởng sang xây dựng tiêu chuẩn, cơ chế quản trị và hợp tác AI toàn cầu. Đây là điểm khác biệt của WAIC 2026 so với các năm trước, khi trọng tâm mở rộng từ giới thiệu mô hình AI mới sang hệ sinh thái AI và quản trị công nghệ.
Theo ban tổ chức, hơn 1.100 doanh nghiệp mang đến hơn 3.000 sản phẩm, trong đó có hơn 300 sản phẩm ra mắt lần đầu. Ngoài các mô hình AI của Alibaba, Tencent, MiniMax và Moonshot AI, hội nghị còn trưng bày hàng trăm robot hình người, điện thoại AI, chip, máy chủ và hạ tầng điện toán. Financial Times nhận định Bắc Kinh muốn thể hiện không chỉ năng lực phát triển AI mà còn khả năng dẫn dắt cách AI được quản lý và ứng dụng trên phạm vi toàn cầu.
Cam kết đào tạo và hợp tác quốc tế
Trong bài phát biểu, ông Tập nhấn mạnh AI cần phát triển theo hướng "an toàn, bảo mật và có thể kiểm soát". Theo nhà lãnh đạo Trung Quốc, các nước cần hoàn thiện cơ chế quản trị để công nghệ phát triển nhanh nhưng không vượt ngoài tầm kiểm soát. Những tuyên bố này đi kèm cam kết cụ thể: trong 5 năm tới, Trung Quốc sẽ cung cấp 5.000 suất đào tạo AI cho các nước đang phát triển, xây dựng các trung tâm hợp tác AI với ASEAN, Liên đoàn Arab, Liên minh châu Phi, CELAC, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải và BRICS. Bắc Kinh cũng đặt mục tiêu mở rộng hệ thống cảnh báo khí tượng ứng dụng AI Mazu tới 30 quốc gia.
Cuộc đua AI chuyển sang tiêu chuẩn và ảnh hưởng
Điều này cho thấy cuộc cạnh tranh AI không còn chỉ xoay quanh việc ai tạo ra mô hình mạnh hơn. Ở giai đoạn tiếp theo, lợi thế có thể thuộc về quốc gia có khả năng xây dựng tiêu chuẩn, thiết lập cơ chế hợp tác và thuyết phục nhiều nước cùng tham gia hệ sinh thái của mình. WAIC 2026 đánh dấu bước chuyển chiến lược của Trung Quốc từ chạy đua công nghệ sang dẫn dắt quản trị toàn cầu.
