Sáng nay (21/5), tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo, đã chủ trì buổi làm việc với Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nội dung chính là cho ý kiến về Đề án “Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ lượng tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh”. Tham dự cuộc họp có Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.
Nhận thức chiến lược về công nghệ lượng tử
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, sau quá trình nghiên cứu, bước đầu đã hình thành định hướng chung về vị trí, vai trò quan trọng của công nghệ lượng tử, cần triển khai quyết liệt trong thời gian tới. Ông nhấn mạnh 6 định hướng lớn cần tập trung thực hiện, trong đó yêu cầu thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống chính trị về công nghệ lượng tử như một vấn đề chiến lược quốc gia.
Việc phát triển công nghệ lượng tử phải được đặt trong tổng thể triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Chiến lược phát triển đất nước trong thời kỳ mới, gắn với bảo đảm an ninh quốc gia, dữ liệu quốc gia, công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Tinh thần chung là “đi sớm về nhận thức, đi chắc về nền tảng, đi đúng vào những khâu có thể tạo ra năng lực thật, giá trị thật”.
Về nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị lựa chọn theo hướng ưu tiên, coi trọng nghiên cứu cơ bản để xây dựng năng lực công nghệ điện tử. Cần chọn một số hướng nghiên cứu ưu tiên phù hợp với điều kiện Việt Nam như thông tin lượng tử, cảm biến điện tử, vật liệu lượng tử, mô phỏng điện tử và đo lường chính xác.
Tư duy đúng đắn và đầu tư trọng tâm
Nhấn mạnh phải có tư duy “đi sau nhưng không đi chậm; không nóng vội nhưng cũng không chần chừ”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung rà soát toàn diện các hệ thống thông tin quan trọng của Đảng, Nhà nước, quốc phòng, an ninh, ngân hàng, năng lượng, viễn thông... để xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, bảo đảm chủ động từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ.
Việc đầu tư phải có trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, manh mún, nhằm tạo sức mạnh tổng hợp. Tiến tới hình thành các trung tâm nghiên cứu mạnh, phòng thí nghiệm trọng điểm, nhóm nghiên cứu xuất sắc và cơ chế phối hợp hiệu quả giữa viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các cơ quan liên quan.
Đặc biệt coi trọng nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Nếu không có đội ngũ chuyên gia đủ mạnh thì sẽ không thể làm chủ được công nghệ”. Do đó, cần có chương trình quốc gia đào tạo nguồn nhân lực công nghệ lượng tử; đồng thời có cơ chế đặc thù thu hút, trọng dụng nhân tài, xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh trong nước, tăng cường hợp tác quốc tế, thu hút các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế tham gia xây dựng năng lực công nghệ lượng tử cho Việt Nam.
Bên cạnh đẩy mạnh nghiên cứu cơ bản, cần thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo lượng tử với sự tham gia của Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các đơn vị quốc phòng - an ninh. Cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, không để công nghệ lượng tử chỉ nằm trong phòng thí nghiệm hay trên giấy tờ nghiên cứu mà phải tạo ra sản phẩm cụ thể.
Những việc cần làm ngay
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cách tổ chức thực hiện và nêu những việc cần làm ngay: Xây dựng và ban hành Chiến lược quốc gia về công nghệ lượng tử; thành lập Trung tâm quốc gia về công nghệ lượng tử với một số nhóm nghiên cứu mạnh, phòng thí nghiệm trọng điểm chuẩn quốc gia; phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử; lựa chọn 3-5 dự án thí điểm quốc gia để tập trung nguồn lực thực hiện.
Khởi động chương trình đào tạo khoảng 1.000 nhân lực nòng cốt cho công nghệ lượng tử ở các mức độ khác nhau; thiết lập mạng lưới hợp tác quốc tế có chọn lọc với các đối tác mạnh, kèm điều kiện chuyển giao tri thức, đào tạo nhân lực tham gia chuỗi giá trị của công nghiệp điện tử.
Dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện Đề án, bảo đảm mang tầm chiến lược, khoa học và sát thực tiễn, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
