Nhận định trên phản ánh thực tế rằng giá trị cốt lõi của thể thao không nằm ở những bàn thắng hay điểm số trên sân, mà đến từ lớp tài sản trí tuệ vô hình. Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) định nghĩa tài sản trí tuệ là nền tảng cho các giao dịch kinh doanh quan trọng, bảo đảm giá trị kinh tế và thúc đẩy sự phát triển của ngành thể thao.
Bản quyền truyền hình - nguồn thu chủ lực
Với các tổ chức thể thao, bản quyền truyền hình thường mang về nguồn thu lớn nhất. Bên cạnh đó, logo, tên gọi, bộ nhận diện thương hiệu, dữ liệu trận đấu, kho video, quyền phát sóng hay hình ảnh vận động viên là các lớp tài sản có thể cấp quyền và khai thác thương mại một cách bài bản.
Số liệu thống kê của VBA chỉ rõ, trong giai đoạn 5 năm đầu hình thành và phát triển, tài trợ chiếm tới 90-95% tổng doanh thu. Tuy nhiên, giá trị bản quyền của VBA đã tăng đáng kể và hiện chiếm khoảng 30-40% cơ cấu doanh thu. Hiện VBA đang tập trung vào bản quyền truyền thông để duy trì ở mức 40-50% doanh thu trong ba năm tới.
Đa dạng hóa nguồn thu
Tiếp đó, giải đấu sẽ từng bước phát triển mua bán (merchandise) lên mức hơn 5%, gắn liền với trải nghiệm khán giả và sức hút từ các ngôi sao. Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, VBA đã ký thỏa thuận phát sóng 5 năm với FPT Play từ mùa giải 2026. Bên cạnh đó, hợp đồng độc quyền với Genius Sports từ năm 2023 nhằm khai thác doanh thu từ dữ liệu, hay việc hợp tác cùng thương hiệu thời trang TOBI (năm 2024) và mới nhất là kế hoạch ra mắt sản phẩm mới cùng New Era (nhà sản xuất mũ nổi tiếng của Mỹ) vào tháng 8 tới, cũng cho thấy những nỗ lực đa dạng hóa nguồn thu của VBA, nhằm chuyển hóa hạ tầng vô hình thành tài sản hữu hình phục vụ sự phát triển của giải đấu.
Đòn bẩy phát triển bền vững
Khi những rào cản về nhận thức được dỡ bỏ, sở hữu trí tuệ dần trở thành đòn bẩy giúp VBA kiến tạo nên một hệ sinh thái bền vững, nơi niềm đam mê của cầu thủ và người hâm mộ được chuyển hóa thành những giá trị kinh tế đích thực. Nói cách khác, tài sản lớn nhất của VBA hôm nay đến từ khả năng biến thương hiệu, nội dung và quyền khai thác sở hữu trí tuệ thành dòng tiền bền vững.
Bài và ảnh: NHẬT DŨNG
