Thụy Sĩ đang tiến hành một dự án đầy tham vọng: đào một hố sâu gần 30 mét với chi phí lên tới 1 tỷ USD để chôn một cục pin đặc biệt, được mệnh danh là 'bất tử'. Hệ thống này hứa hẹn sẽ giải quyết bài toán lưu trữ điện dư thừa từ năng lượng tái tạo.
Siêu hố và trạm pin khổng lồ
Tại miền Bắc Thụy Sĩ, các đội xây dựng đang nỗ lực đào một 'siêu hố' sâu hơn 27 mét và có chiều dài tương đương hai sân bóng đá. Đây sẽ là nơi đặt trạm pin dòng oxy hóa khử đầu tiên của Thụy Sĩ, đồng thời là trạm pin loại này mạnh nhất thế giới, do công ty năng lượng FlexBase phát triển với tổng chi phí hơn 1 tỷ USD.
Ông Marcel Aumer, đồng sáng lập FlexBase, cho biết trạm pin khổng lồ này có khả năng bơm hoặc hấp thụ tới 1,2 GWh điện chỉ trong vài mili giây. Sản lượng này tương đương với năng lực của nhà máy điện hạt nhân Leibstadt gần đó. Trạm pin sẽ nhận năng lượng dư thừa từ các tuabin gió, với dung lượng thiết kế lên tới 2,1 GWh, đủ cung cấp điện cho 210.000 hộ gia đình trong một ngày, vượt xa kỷ lục trước đó của Trung Quốc (trạm Xinhua Ushi 700 MWh).
Mục tiêu ổn định lưới điện và phục vụ AI
Mục tiêu cốt lõi của dự án là ngăn chặn tình trạng mất điện, giúp ổn định lưới điện Thụy Sĩ và châu Âu trong những thời điểm nhu cầu biến động mạnh. Đặc biệt, trạm pin sẽ đáp ứng nhu cầu điện năng khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu AI trong khu vực.
Công nghệ pin 150 năm tuổi
Điểm thú vị là dự án hồi sinh một ý tưởng công nghệ gần 150 năm tuổi. Pin dòng oxy hóa khử ra đời từ năm 1879 và được NASA hiện đại hóa từ thập niên 1950-1970. Khác với pin lithium-ion chỉ phù hợp nhu cầu ngắn hạn, pin dòng oxy hóa khử là lựa chọn lý tưởng để lưu trữ năng lượng dài hạn ở quy mô lưới điện.
Loại pin này lưu trữ năng lượng trong các chất điện phân lỏng. Hai thành phần hóa học có hàm lượng nước cao được chứa trong các bồn khổng lồ và được bơm qua một khối lớn có màng ngăn cách. Khi sạc, các ion di chuyển qua màng từ cực dương sang cực âm, thay đổi trạng thái oxy hóa và lưu trữ năng lượng vô thời hạn. Khi xả, phản ứng ngược lại diễn ra. Nhờ cơ chế này, tuổi thọ của trạm pin gần như vô hạn, không bắt lửa và có thể tái chế toàn bộ.
Chi phí giảm và kế hoạch hoạt động
Đại diện FlexBase cho biết các thành phần như bồn chứa, màng ngăn, cụm tế bào và máy bơm đã trở nên rẻ hơn nhờ ngành công nghiệp trưởng thành. FlexBase kỳ vọng đưa siêu trạm pin vào hoạt động trong năm 2029. Khi đó, nó sẽ là mảnh ghép quan trọng của khu phức hợp công nghệ rộng 20.000 mét vuông, bao gồm trung tâm dữ liệu, phòng thí nghiệm và văn phòng.
