Cuộc thi thơ senryu truyền thống Nhật Bản chấm dứt sau hai thập kỷ vì tác động của AI
Một cuộc thi làm thơ senryu - thể thơ ngắn truyền thống của Nhật Bản - đã chính thức khép lại sau 20 năm tổ chức tại thành phố Sakaiminato, tỉnh Tottori. Lý do đáng chú ý được đưa ra là sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo nghệ thuật, khiến việc đánh giá công bằng các tác phẩm dự thi trở nên bất khả thi.
Không thể phân biệt thơ người hay thơ máy
Theo thông tin từ tờ The Mainichi, sau khi mùa thi gần nhất kết thúc vào tháng 2 năm 2026, ban tổ chức cuộc thi Yokai Senryu đã công bố quyết định chấm dứt hoạt động này. Ông Tsuyoshi Furuhashi - quản lý cấp cao của Hiệp hội Du lịch Sakaiminato - cho biết: "Chúng tôi không coi AI là điều xấu xa. Tuy nhiên, xã hội hiện vẫn thiếu các quy tắc rõ ràng về việc sử dụng công nghệ này. Với cột mốc 20 năm của cuộc thi, chúng tôi nhận thấy đây là thời điểm thích hợp để kết thúc."
Tờ The Japan Times cũng dẫn lời ông Toyohiro Yuki, người đứng đầu tổ chức du lịch tại Sakaiminato, chia sẻ về những khó khăn trong công tác chấm thi: "Nhiều bài dự thi có cùng mô típ, cùng lời kết, thậm chí sử dụng cùng một cách diễn đạt. Chúng tôi bắt đầu cảm thấy điều này thật kỳ lạ - rất khó để xác định liệu tác phẩm được viết bởi con người hay được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo. Việc phân biệt giữa hai nguồn sáng tạo này vô cùng khó khăn."
Hành trình 20 năm tưởng nhớ họa sĩ Shigeru Mizuki
Cuộc thi làm thơ senryu này được tổ chức hằng năm bởi Hiệp hội Du lịch Sakaiminato, bắt đầu từ năm 2006 với mục đích quảng bá thành phố như "thị trấn của yokai" - những quái vật trong truyện dân gian Nhật Bản. Đây cũng là cách để tưởng nhớ cố họa sĩ truyện tranh Shigeru Mizuki, người nổi tiếng với tác phẩm GeGeGe no Kitaro chứa đựng nhiều sinh vật dân gian mang tính biểu tượng.
Sakaiminato vốn là địa danh nổi tiếng trưng bày các tác phẩm của họa sĩ Shigeru Mizuki. Cuộc thi thu hút các tác giả gửi những bài thơ senryu với chủ đề yokai, tạo nên một hoạt động văn hóa độc đáo. Vào thời kỳ đỉnh cao, sự kiện đã thu hút tới 8.335 bài dự thi từ khắp nơi trên nước Nhật.
Tương lai của hoạt động văn hóa truyền thống
Trước tác động ngày càng sâu của AI vào lĩnh vực sáng tạo, ban tổ chức đang xem xét chuyển đổi cách thức hoạt động để bảo tồn giá trị văn hóa này. Theo The Mainichi, trước đây các bài thơ có thể được gửi trực tuyến, nhưng giờ đây họ đang cân nhắc phương án cho phép người tham gia đến Sakaiminato trực tiếp để sáng tác senryu.
Ông Tsuyoshi Furuhashi chia sẻ thêm: "Chúng tôi hy vọng biến đây thành một sự kiện có tính tương tác cao, nơi những người yêu thích yokai có thể tụ họp và cùng nhau sáng tạo. Điều này không chỉ giữ gìn tinh thần ban đầu của cuộc thi mà còn đảm bảo tính chân thực của các tác phẩm."
Sự kiện này đặt ra câu hỏi quan trọng về tương lai của các hoạt động văn hóa truyền thống trong kỷ nguyên số, khi ranh giới giữa sáng tạo của con người và máy móc ngày càng trở nên mờ nhạt. Các nền tảng AI đang tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực nghệ thuật, đòi hỏi những cách tiếp cận mới để bảo tồn giá trị nhân văn nguyên bản.
