Một robot sinh học do Công ty Công nghệ Shouxing có trụ sở tại Thượng Hải phát triển gần đây đã gây ra những cuộc tranh luận sôi nổi trên mạng xã hội quốc tế vì vẻ ngoài giống người thật đến kinh ngạc. Trong video lan truyền, khuôn mặt robot với mái tóc vàng và đôi mắt xanh tự nhiên giao tiếp bằng mắt và tham gia vào các cuộc trò chuyện trực tiếp. Tuy nhiên, chính sự chân thực về ngoại hình nhưng chuyển động còn hơi vụng về đã khiến nhiều người cảm thấy khó chịu, đặt ra câu hỏi liệu nó có gây ra "hiệu ứng thung lũng kỳ lạ" hay không.
Robot Origin F1 và phản ứng trái chiều
Robot gây tranh cãi có tên mã là Origin F1, được phát triển bởi Origin Technology, một công ty con của Shouxing. Thông tin công bố cho thấy đây là robot sinh học để bàn, thiết kế cho các kịch bản tương tác người-máy trong thế giới thực. Các mô-đun chuyển động đầu, mắt và khuôn mặt của nó có tổng cộng 26 bậc tự do, cho phép nhận thức đa phương thức thông qua thị giác và giọng nói, đồng thời hỗ trợ nhận dạng khuôn mặt, nhận dạng giọng nói và tổng hợp giọng nói.
Sau khi video được đăng tải trên mạng xã hội nước ngoài, một số người cho rằng mắt và kết cấu da của Origin F1 khá chân thực. "Nếu tôi có một cơ thể robot có thể di chuyển mượt mà và đi lại tự do, và giá cả phải chăng đối với người bình thường, tôi sẽ thực sự cân nhắc," một cư dân mạng bình luận. Ngược lại, nhiều ý kiến khác cho rằng mặc dù Origin F1 trông giống người thật, nhưng chuyển động đầu của nó vẫn không tự nhiên, khiến nó giống búp bê hơn, điều này có thể hơi đáng sợ và kích hoạt hiệu ứng thung lũng kỳ lạ.
Chìa khóa vượt qua thung lũng kỳ lạ nằm ở chuyển động
Trong một cuộc phỏng vấn truyền thông trước đó, Hu Yuhang, người sáng lập Công ty Công nghệ Shouxing, đã bình luận về hiệu ứng này. Ông cho rằng chìa khóa để vượt qua thung lũng kỳ lạ nằm ở khả năng điều khiển chuyển động. "Robot cần di chuyển giống như con người để vượt qua thành công thung lũng kỳ lạ. Không có người thật nào trong thế giới vật lý hoàn toàn đứng yên hoặc di chuyển với tốc độ không đổi. Vì vậy, ngay cả khi bạn đạt được sự hoàn hảo về ngoại hình, nếu khả năng điều khiển chuyển động đằng sau nó không đủ giống con người, hiệu ứng thung lũng kỳ lạ sẽ bị khuếch đại," Hu Yuhang nhấn mạnh.
Hu Yuhang tin rằng các sản phẩm của Shouxing Technology đã đi đúng hướng, vượt qua được giai đoạn thử thách. Ông dự đoán rằng trong vòng hai năm tới, họ sẽ có thể bước qua hiệu ứng thung lũng kỳ lạ và đưa sản phẩm của mình vào cuộc sống thường nhật của người dân. Thực tế, một số chuyên gia đã bày tỏ sự tán thành đối với nhóm nghiên cứu và phát triển tại Shouxing, cho rằng việc điều khiển giao tiếp bằng mắt và chớp mắt đã là một bước tiến trong công nghệ tương tác người - máy, và còn nhiều tiềm năng để cải thiện trong những năm tới.
Đầu tư lớn và tiền lệ từ XPeng Motors
Thông tin công khai cho thấy Công ty Công nghệ Shouxing được thành lập vào năm 2024 và gần đây đã thông báo hoàn thành vòng gọi vốn Series A2 trị giá 100 triệu nhân dân tệ, do CITIC Jingshi và Geely Capital đồng dẫn đầu. Shouxing cho biết số vốn này chủ yếu sẽ được sử dụng để mở rộng danh mục sản phẩm sinh học, xây dựng dây chuyền sản xuất hàng loạt tiêu chuẩn hóa và cải tiến các thuật toán thông minh tích hợp trong công nghệ sinh học.
Đã có những tiền lệ về việc robot gây ra tranh cãi do "quá giống con người". Điển hình là robot hình người IRON của XPeng Motors, từng gây tranh cãi về việc liệu nó có phải do người thật chế tạo hay không. Vào ngày 5 tháng 11 năm 2025, XPeng Motors đã ra mắt IRON thế hệ tiếp theo tại sự kiện Tech Day. Do những chuyển động và ngoại hình "sàn diễn" vô cùng tự nhiên và sống động của IRON trong đoạn video, nhiều câu hỏi nhanh chóng được đặt ra trên các nền tảng mạng xã hội trong và ngoài nước về việc liệu có người thật đang ẩn náu bên trong robot hay không. XPeng Motors sau đó đã phải phát hành một video quay liền mạch để giải đáp những lời chỉ trích.
Những tranh luận xung quanh Origin F1 một lần nữa cho thấy thách thức trong việc tạo ra robot có ngoại hình và chuyển động giống người thật. Các chuyên gia nhận định rằng để vượt qua hiệu ứng thung lũng kỳ lạ, các nhà phát triển cần tập trung không chỉ vào thiết kế bề ngoài mà còn vào khả năng mô phỏng cử động tự nhiên của con người. Shouxing Technology đang đặt cược lớn vào công nghệ này, và thành công của họ có thể mở ra một kỷ nguyên mới cho robot tương tác.
