Một robot hình người do AI điều khiển vừa chính thức được 'xuất gia' tại tông phái Phật giáo lớn nhất Hàn Quốc. Sự kiện diễn ra tại chùa Jogye - trung tâm Phật giáo lớn nhất Hàn Quốc, nơi robot mang tên 'Gabi' đã tham gia nghi lễ thụ giới (Sugye). Robot này được nhận pháp danh và cam kết thực hiện các giới luật như một nhà sư thực thụ.
Nghi lễ xuất gia của robot Gabi
Cao khoảng 1,27 m, Gabi khoác áo cà sa nghi lễ màu xám và nâu, đi giày đen, đeo tràng hạt và găng tay màu da người. Trong buổi lễ, robot này chắp tay cầu nguyện và cúi đầu theo đúng nghi thức. Tên gọi 'Gabi' cũng được trao trong buổi lễ, mang ý nghĩa 'lòng từ bi' trong tiếng Hàn Quốc. Ngoài ra, robot này còn tham gia nghi thức 'yeonbi', một nghi lễ thanh tẩy trong Phật giáo mà các tu sĩ tập sự thường đốt hương trên cánh tay để đánh dấu lời thề tu hành.
5 giới luật công nghệ dành riêng cho Gabi
Điểm đặc biệt nhất là bộ '5 giới luật công nghệ' dành riêng cho Gabi. Thay vì các giới luật truyền thống của con người, robot cam kết: bảo vệ sự sống, không làm hại các robot khác, lắng nghe con người, không lừa dối và sử dụng năng lượng tiết kiệm. Theo Yonhap News, tông phái này đã xây dựng các giới luật với sự hỗ trợ của chatbot AI như Gemini và ChatGPT.
Trong nghi lễ, một nhà sư hỏi: 'Con có nguyện cống hiến bản thân cho Đức Phật thiêng liêng không?' Gabi đáp: 'Vâng, con sẽ cống hiến bản thân.' Vị sư tiếp tục: 'Con có nguyện cống hiến bản thân cho giáo lý thiêng liêng không?' Gabi trả lời: 'Vâng, con sẽ cống hiến bản thân.'
Nỗ lực hiện đại hóa Phật giáo
Gabi được phát triển từ mẫu robot G1 của hãng Unitree Robotics. Trong buổi lễ, Gabi thực hiện thuần thục các động tác cúi chào và đi nhiễu quanh tháp cổ. Hệ thống loa của Gabi phát đi lời thề nguyện sẽ tận tâm với đạo pháp và phục vụ cộng đồng. Robot này là nỗ lực mới nhất của giới tăng lữ Hàn Quốc nhằm chứng minh Phật giáo vẫn phù hợp với thời hiện đại. Gabi được kỳ vọng sẽ trở thành đại sứ, giúp xóa bỏ rào cản giữa truyền thống và hiện đại. Gabi có thể đảm nhận vai trò hướng dẫn khách tham quan hoặc hỗ trợ các công việc hành chính tại chùa.
Ý kiến trái chiều về 'tu sĩ robot'
Tuy nhiên, sự xuất hiện của một 'tu sĩ robot' cũng gây ra nhiều tranh luận trái chiều. Một số Phật tử lo ngại việc robot thực hiện nghi lễ làm giảm đi tính thiêng liêng. Ngược lại, nhiều người coi đây là 'phương tiện' hiện đại để truyền bá giáo lý hiệu quả hơn trong xã hội công nghệ cao. Thượng tọa Seong Won, người phụ trách các vấn đề văn hóa của Tông phái Jogye, nói với Yonhap: 'Chúng ta không thể đứng ngoài sự phát triển của công nghệ. Robot có thể không có linh hồn, nhưng nếu nó có thể giúp con người tìm thấy sự bình an và hướng thiện, thì đó chính là tinh thần của đạo Phật.'
Giáo sư nhân học Sujung Kim tại đại học Johns Hopkins, người chuyên nghiên cứu Phật giáo Đông Á, cho rằng việc đưa vào một robot tu sĩ có thể là cách nhằm tăng vốn xã hội và sự hiện diện văn hóa của tôn giáo này, đặc biệt khi ngôi chùa nằm ở vị trí nổi bật giữa trung tâm Seoul. Hồi tháng 2, Đại học Kyoto ở Nhật Bản đã giới thiệu một robot tương tự có khả năng học kinh Phật và đưa ra phản hồi cho những người tìm kiếm lời khuyên.
