Sản Lượng Phim Ngắn Người Đóng Trung Quốc Giảm 50%, Hàng Nghìn Diễn Viên Thất Nghiệp Vì AI
Ngành công nghiệp phim ngắn tại Trung Quốc đang trải qua một cơn chấn động chưa từng có khi sản lượng phim ngắn người đóng giảm tới 50% sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026. Hàng nghìn diễn viên, từ những ngôi sao hạng A đến diễn viên quần chúng, đột nhiên rơi vào cảnh thất nghiệp hoàn toàn do sự bùng nổ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất phim ảnh.
Diễn Viên Đối Mặt Với "Ran Giới Tử Thần Của AI"
Chen Yuxi, một diễn viên phim ngắn từng đạt đỉnh cao sự nghiệp với mức cát-xê 3.000 CNY (khoảng 440 USD) mỗi ngày, là một trong số nhiều người bị ảnh hưởng nặng nề. Gần một tháng sau Tết, cô không nhận được bất kỳ lời mời đóng phim nào. Các nhóm tuyển diễn viên tại các trung tâm sản xuất lớn như Hengdian, Trịnh Châu, Tây An, Thanh Đảo và Thành Đô từng ngập tràn thông báo casting nay im lặng đến đáng sợ.
Một đạo diễn từng hợp tác với Chen Yuxi trả lời ngắn gọn qua tin nhắn: "Đừng hỏi nữa, tôi đang chuyển nghề." Công ty của ông đã chuyển hướng sang sản xuất phim AI, và bản thân ông cũng chuẩn bị làm việc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Theo báo cáo từ một trang tin chuyên về ngành phim ngắn, sản lượng phim ngắn người đóng sau Tết Nguyên đán 2026 giảm đột ngột 50% so với trước đó, đẩy hàng nghìn diễn viên vào tình trạng khó khăn.
Cuộc Khủng Hoảng Lan Rộng Khắp Ngành Công Nghiệp
Không chỉ diễn viên hạng trung như Chen Yuxi bị ảnh hưởng, cuộc khủng hoảng còn lan rộng đến toàn bộ chuỗi cung ứng lao động. Các diễn viên quần chúng từng kiếm 1.000 CNY (145 USD) mỗi ngày giờ không còn nhận được vai diễn nào. Ngay cả những diễn viên hạng A với mức cát-xê hàng chục nghìn CNY cũng phải chấp nhận giảm thu nhập xuống một nửa.
Chen Yuxi đã tự hạ giá của mình xuống một phần ba so với trước Tết, và khi các đoàn phim đề nghị trả chỉ bằng một nửa mức cát-xê cũ, cô vẫn phải cân nhắc nghiêm túc. Cô thậm chí đồng ý đóng vai phụ trong một bộ phim truyền hình, điều mà trước đây cô sẽ không bao giờ chấp nhận với vai trò nữ chính hay nữ phụ.
Khảo sát năm 2025 của Đại học Truyền thông Trung Quốc cho thấy khoảng 23% đội ngũ sản xuất video ngắn hiện đang sử dụng công nghệ hỗ trợ AI, với tỷ lệ sa thải ở các đội nhỏ đạt 15%. Những vị trí cấp thấp như nhân viên kỹ thuật ánh sáng bị ảnh hưởng nặng nề nhất khi công việc của họ ngày càng bị thay thế bởi các quy trình tự động hóa.
Sự Bùng Nổ Của Phim Ngắn AI Và Tác Động Kinh Tế
Cú sốc đến từ sự bùng nổ của phim ngắn AI trong dịp Tết Nguyên đán 2026. Theo dữ liệu từ nền tảng tiếp thị nội dung số DataEye-ADX, tổng lượt xem phim ngắn trong kỳ nghỉ lễ đạt 8,67 tỷ, trong đó phim do AI tạo ra chiếm 29,4%. Điều này có nghĩa là cứ mười bộ phim ngắn được xem thì có gần ba bộ do AI sản xuất.
Đặc biệt, phim AI photorealistic, loại hình được thiết kế để bắt chước sát thực với phim người đóng thật từ góc quay, ánh sáng, diễn xuất đến logic dựng phim, đã đóng góp hơn 80% lượt xem trong phân khúc phim AI. Sự ra mắt của phần mềm Seedance 2.0 ngay trước kỳ nghỉ Tết đã cải thiện đáng kể chất lượng hình ảnh, giúp các tác phẩm AI photorealistic gần như sánh ngang với phim người đóng.
Lợi thế về kinh tế của phim AI là yếu tố quyết định khiến các nhà sản xuất nhanh chóng chuyển hướng. Chi phí sản xuất một bộ phim ngắn AI chỉ bằng 1/10 so với phim người đóng, trong khi chu kỳ sản xuất ngắn hơn tới 80%. Một đạo diễn tiết lộ rằng Hongguo, một nền tảng phát trực tuyến phim ngắn lớn, hiện cung cấp mức bảo đảm từ 3.000 đến 30.000 CNY (440 đến 4.400 USD) cho mỗi bộ phim AI photorealistic.
Đầu Tư Mạnh Từ Các Nền Tảng Lớn
Các nền tảng khác như Baidu, Kuaishou và Migu cũng đã đổ vốn đầu tư đáng kể vào phân khúc phim ngắn AI. Đạo diễn Lu Beike của bộ phim lịch sử "Swords into Plowshares" giải thích chi tiết cách công nghệ AI được sử dụng trong sản xuất phim. Ví dụ, một cảnh hiệu ứng hình ảnh thường mất 5 đến 6 bước sản xuất và vài tuần với kỹ thuật đồ họa máy tính truyền thống, nhưng với phương pháp dựa trên AI, chỉ một người có thể hoàn thành công việc tương tự trong vòng một tuần.
Bối cảnh thị trường còn cho thấy sức hút khổng lồ của phim ngắn AI đối với các nền tảng và nhà đầu tư. Năm 2025, tổng giá trị thị trường phim ngắn và phim hoạt hình ngắn của Trung Quốc đạt 100 tỷ CNY (14,5 tỷ USD), gần gấp đôi doanh thu phòng vé của cả nước. Dữ liệu từ DataEye cho thấy phim ngắn có diễn viên AI chiếm gần 40% trong top 100 phim hoạt hình ngắn được xem nhiều nhất vào tháng 1 năm 2026, tăng vọt từ mức dưới 10% chỉ một năm trước đó.
Nhà sáng lập iQIYI, một trong những nền tảng phát trực tuyến lớn nhất Trung Quốc, còn tuyên bố rằng một bộ phim bom tấn thương mại hoàn toàn do AI sản xuất có thể được ra mắt sớm nhất vào mùa hè hoặc mùa thu năm nay. Đây được xem là xu hướng chung của toàn ngành, không chỉ riêng iQIYI.
Tương Lai Đầy Thách Thức Cho Ngành Giải Trí
Với tốc độ phát triển như vũ bão của công nghệ AI, cộng đồng diễn viên và nhân viên kỹ thuật ngành phim ngắn Trung Quốc đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng việc làm chưa từng có. AI không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp, thậm chí là kẻ thay thế hoàn toàn trong nhiều khâu sản xuất.
Sự chuyển dịch này đặt ra những câu hỏi lớn về tương lai của lao động trong ngành giải trí, khi mà công nghệ tiếp tục tiến bộ với tốc độ chóng mặt. Các chuyên gia dự báo rằng nếu không có sự điều chỉnh kịp thời, nhiều người có thể phải tìm kiếm cơ hội việc làm mới bên ngoài lĩnh vực truyền thống.
