Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Axios, Bryan Catanzaro, phó chủ tịch phụ trách học sâu ứng dụng tại NVIDIA, đã đưa ra một thừa nhận đáng chú ý: chi phí tính toán cho AI hiện vượt xa chi phí nhân viên trong nhóm của ông. Phát biểu này diễn ra trong bối cảnh các công ty công nghệ lớn đang đổ hàng trăm tỷ USD vào AI, đồng thời sa thải hàng chục nghìn nhân viên.
AI chưa giúp tiết kiệm chi phí nhân công
Mặc dù nhiều người cho rằng AI đang thay thế lao động, nhưng thực tế hiện tại, AI lại khiến các công ty tốn kém hơn so với việc thuê nhân viên. Một nghiên cứu của MIT năm 2024 cho thấy tự động hóa AI chỉ khả thi về mặt kinh tế ở 23% vai trò liên quan đến thị giác. Trong 77% trường hợp còn lại, con người vẫn là lựa chọn rẻ hơn. Ngoài ra, AI còn tỏ ra không đáng tin cậy; một kỹ sư từng báo cáo rằng một AI agent đã phá hủy cơ sở dữ liệu của anh ta do lạm dụng.
Big Tech vẫn đổ tiền vào AI bất chấp chi phí cao
Dù không có bằng chứng rõ ràng về việc AI cải thiện năng suất, các công ty công nghệ lớn vẫn tiếp tục đầu tư mạnh. Theo Morgan Stanley, chi tiêu vốn cho AI trong năm nay đạt 740 tỷ USD, tăng 69% so với năm 2025. Quy mô này buộc nhiều công ty phải điều chỉnh ngân sách. Giám đốc công nghệ Uber, Praveen Neppalli Naga, chia sẻ: "Tôi phải quay lại bảng vẽ vì ngân sách tôi nghĩ mình cần đã bị thổi bay."
Song song với đó, làn sóng sa thải trong ngành công nghệ vẫn tiếp diễn. Dữ liệu từ Layoffs.fyi cho thấy hơn 92.000 lượt sa thải trong năm 2026 trên gần 100 công ty, vượt xa tốc độ của năm ngoái. Giáo sư Keith Lee từ Viện Trí tuệ Nhân tạo Thụy Sĩ giải thích rằng chi phí sử dụng AI kém hiệu quả hơn lao động con người do chi phí phần cứng và năng lượng. Theo McKinsey, chi tiêu AI có thể đạt 5,2 nghìn tỷ USD vào năm 2030, thậm chí lên đến 7,9 nghìn tỷ USD nếu tăng tốc. Chi phí phần mềm AI cũng đã tăng 20-37% trong năm qua.
Tương lai: AI sẽ rẻ hơn con người
Mặc dù hiện tại AI đắt đỏ, nhưng các chuyên gia dự báo bước ngoặt sẽ đến trong vài năm tới. Theo ông Lee, chi phí inference cho một mô hình ngôn ngữ lớn 1.000 tỷ tham số có thể giảm hơn 90% trong bốn năm. Hạ tầng AI, thiết kế mô hình và nguồn cung phần cứng sẽ được cải thiện. Các công ty AI cũng có thể chuyển từ định giá cố định sang định giá theo mức sử dụng. Ông Lee kết luận: "Không chỉ là về việc AI trở nên rẻ hơn con người. Đó là về việc trở nên rẻ hơn cả rẻ và dễ dự đoán hơn ở quy mô lớn."
