Nhiều người từng cho rằng cái tên Nokia đã vĩnh viễn bị chôn vùi vào năm 2013 khi hãng bán mảng điện thoại di động cho Microsoft. Thế nhưng, đằng sau sự lùi bước trước thị trường smartphone, ông vua điện thoại một thời đã âm thầm kiến tạo nên một cú lội ngược dòng vĩ đại nhất lịch sử công nghệ.
Nokia trở lại với vai trò 'ông vua' mới
Bỏ lại tàn tích mảng điện thoại, Nokia đã lột xác thành thế lực đáng gờm trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Bằng việc định vị lại thành xương sống của hạ tầng truyền tải quang học phục vụ AI và điện toán đám mây, Nokia vươn lên thành gã khổng lồ với vốn hóa vượt mốc 600 tỷ USD.
Bước vào năm 2026, cổ phiếu Nokia tăng trưởng bùng nổ hơn 60%, đẩy vốn hóa thị trường lên mức cao nhất trong 16 năm. Động lực cốt lõi đến từ vị thế độc tôn trong hạ tầng truyền dẫn quang học. Khi AI, xe tự lái và robot yêu cầu vận chuyển dữ liệu khổng lồ, công nghệ truyền dẫn quang của Nokia thể hiện ưu thế tuyệt đối nhờ băng thông rộng, độ trễ thấp và tiết kiệm năng lượng.
Nhờ đó, Nokia vươn lên vị trí á quân toàn cầu về thiết bị quang học và giữ ngôi vương trong phân khúc cáp quang XGS-PON với 35% thị phần. CEO Nokia tự hào khẳng định chín trên mười nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn nhất Bắc Mỹ phụ thuộc vào công nghệ của họ, góp phần thúc đẩy mảng mạng quang học tăng trưởng 19% trong năm 2025.
Chia tay mảng điện thoại và cái bắt tay lịch sử với Nvidia
Sự trỗi dậy của Nokia mang đậm dấu ấn chiến lược thâu tóm và cái bắt tay với Nvidia. Năm ngoái, gã khổng lồ chip AI đã rót 1 tỷ USD vào Nokia để hợp lực phát triển trạm gốc thông minh AI-RAN và thúc đẩy chuyển đổi sang mạng 6G. CEO Jensen Huang của Nvidia nhận định viễn thông là thị trường 3.000 tỷ USD, nơi năng lực tính toán sẽ bị lãng phí nếu vấp phải điểm nghẽn mạng truyền tải có độ trễ cao.
Để có được sự tín nhiệm từ Nvidia, Nokia đã tái cơ cấu suốt hơn một thập kỷ. Sau khi chia tay mảng điện thoại, hãng dùng 1,9 tỷ USD thâu tóm toàn bộ cổ phần của Siemens trong liên doanh mạng. Tiếp đó là thương vụ thâu tóm Alcatel-Lucent với giá 18,26 tỷ USD vào năm 2016 để sở hữu công nghệ truyền dẫn quang học, và mua lại Infinera với giá 2,3 tỷ USD vào năm 2024 để củng cố vị trí quyền lực thứ hai toàn cầu.
Quyền lực ngầm của Nokia
Ngoài thống trị phần cứng hạ tầng, Nokia còn kiếm bộn tiền từ kho báu bằng sáng chế. Với 7.287 bằng sáng chế liên quan đến mạng 5G, công ty chỉ đứng sau Huawei, Qualcomm và LG. Từ 2020 đến 2025, thu phí bản quyền mang về lợi nhuận khổng lồ từ 0,7 đến 1,4 tỷ USD mỗi năm, chiếm hơn một phần ba tổng lợi nhuận.
Tuy nhiên, hành trình phía trước không chỉ rải đầy hoa hồng. Mảng viễn thông di động truyền thống đang thu hẹp sau làn sóng xây dựng hạ tầng 5G. Doanh thu năm 2025 đạt 22 tỷ USD với lợi nhuận ròng 760 triệu USD, thấp hơn so với đỉnh cao năm 2022. Cuộc đua trong lĩnh vực quang học cũng ngày càng khốc liệt. Dẫu vậy, với nền tảng công nghệ được rèn giũa 13 năm, Nokia đang nắm giữ vị trí hoàn hảo để đón đầu và giải quyết mọi yêu cầu khắt khe mà kỷ nguyên AI đặt ra cho hạ tầng truyền tải toàn cầu.
