Một nghiên cứu mới từ Trung Quốc đã gây chú ý khi cho thấy não người có thể nhanh chóng thích nghi với các bộ phận cơ thể ảo trong môi trường thực tế ảo (VR). Tuy nhiên, kết quả thực tế không hoàn toàn như những gì lan truyền trên mạng xã hội.
Thí nghiệm với đôi cánh ảo trong VR
Nghiên cứu do Đại học Sư phạm Bắc Kinh và Đại học Bắc Kinh thực hiện, với sự tham gia của 25 tình nguyện viên. Họ được gắn một đôi cánh ảo thay cho cánh tay trong môi trường VR và thực hiện các bài tập mô phỏng bay trong 4 buổi, mỗi buổi khoảng 30 phút, tổng cộng khoảng 2 giờ.
Trước và sau quá trình này, nhóm nghiên cứu sử dụng chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) để theo dõi hoạt động não bộ. Kết quả cho thấy vùng não chịu trách nhiệm xử lý nhận thức về cơ thể bắt đầu phản ứng với đôi cánh theo cách gần giống với cách não xử lý tay người. Ngoài ra, còn ghi nhận sự gia tăng kết nối giữa khu vực này với các vùng liên quan đến lập kế hoạch và phối hợp vận động, cho thấy não đang học cách tích hợp đôi cánh vào hệ thống điều khiển cơ thể ở một mức độ nhất định.
Không phải là 'bộ phận cơ thể thật'
Dù vậy, những mô tả trên mạng xã hội có phần cường điệu. Câu nói 'não bắt đầu coi đôi cánh như bộ phận cơ thể thật' không hoàn toàn chính xác. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng đôi cánh chưa trở thành một phần hoàn chỉnh trong sơ đồ cơ thể của não. Thay vào đó, hoạt động thần kinh chỉ trở nên 'giống hơn' với cách não xử lý các bộ phận cơ thể thật. Đây là dấu hiệu cho thấy não có khả năng thích nghi mạnh mẽ, chứ chưa phải bằng chứng về việc 'lập trình lại' cơ thể hoàn toàn qua VR.
Chi tiết '2 giờ' trong nhiều bài đăng cũng dễ gây hiểu nhầm rằng chỉ cần đeo kính VR liên tục 2 tiếng là não sẽ thay đổi ngay lập tức. Thực tế, đây là tổng thời gian của nhiều buổi huấn luyện khác nhau.
Tiềm năng ứng dụng trong y học
Dù còn ở giai đoạn nghiên cứu quy mô nhỏ, kết quả này vẫn được đánh giá là đáng chú ý vì mở ra khả năng ứng dụng trong y học và giao diện người-máy. Các nhà khoa học cho rằng khả năng não thích nghi với bộ phận cơ thể ảo có thể hỗ trợ công nghệ phục hồi chức năng cho người mất chi, điều khiển tay chân giả hoặc các hệ thống điều khiển cơ thể trong môi trường số.
Tuy nhiên, nghiên cứu hiện chưa chứng minh được rằng những thay đổi này là lâu dài hay có thể mở rộng vô hạn sang các dạng 'cơ thể ảo' khác. Đây vẫn chỉ là bước đầu trong việc tìm hiểu cách não người phản ứng với những trải nghiệm vượt ngoài giới hạn sinh học tự nhiên.
