Sau 13 năm khám phá bề mặt Hành tinh Đỏ, tàu thám hiểm Curiosity của NASA bất ngờ gặp sự cố trớ trêu khi mũi khoan bị kẹt cứng vào một tảng đá. Từ khoảng cách hàng trăm triệu km, các chuyên gia đã can thiệp gấp để giải cứu.
Hành trình 13 năm của Curiosity
Vào tháng 8 năm 2012, Curiosity bắt đầu sứ mệnh lịch sử bằng cú hạ cánh ngoạn mục xuống khu vực Bradbury Landing bên trong miệng núi lửa Gale. Trải qua 13 năm hoạt động bền bỉ, cỗ máy này mang lại vô số dữ liệu vô giá. Tuy nhiên, thời gian gần đây, Curiosity đối mặt với nhiều thách thức kỹ thuật đe dọa khả năng di chuyển và làm việc.
Vấn đề bánh xe và giải pháp từ Trái Đất
Đầu năm nay, qua ảnh từ thiết bị Mars Hand Lens Imager, các kỹ sư NASA phát hiện hệ thống bánh xe của Curiosity xuất hiện dấu hiệu hư hỏng đáng kể. Đây là vấn đề nan giải vì không thể thay lốp trên Sao Hỏa. Tuy nhiên, tại phòng thí nghiệm trên Trái Đất, NASA sở hữu phiên bản sao chép y hệt mang tên Scarecrow. Qua các thử nghiệm, nhóm nghiên cứu kết luận Curiosity vẫn có thể tiếp tục di chuyển miễn là loại bỏ phần bánh xe bị nứt vỡ. NASA đã thử nghiệm kỹ thuật cố tình để bánh xe hỏng mắc vào đá, dùng sức kéo để bẻ gãy phần hỏng, nhưng chưa rõ có áp dụng cho Curiosity hay không.
Sự cố mũi khoan kẹt đá
Vào ngày 25 tháng 4, khi đang thực hiện nhiệm vụ khoan, mũi khoan của Curiosity bất ngờ bị kẹt cứng vào một tảng đá có biệt danh Atacama. Tảng đá có đường kính đáy khoảng 0,5 mét, dày 15 cm và nặng xấp xỉ 13 kg. Khi cánh tay robot rút lại, tảng đá bị nhấc bổng lên không trung, treo lơ lửng bởi ống bọc quanh mũi khoan. Các quan chức NASA cho biết chưa từng có tảng đá nguyên vẹn nào dính chặt vào ống bọc như vậy.
Kế hoạch giải cứu đơn giản nhưng hiệu quả
Đối mặt với nguy cơ mất hàng trăm triệu USD nếu phải thay mũi khoan, NASA đề ra kế hoạch làm rung mũi khoan liên tục cho đến khi tảng đá rơi xuống. Lần thử đầu tiên hoàn toàn không lay chuyển được khối đá. Đến ngày 29 tháng 4, nỗ lực thứ hai cũng thất bại. Không nản chí, vào ngày 1 tháng 5, các kỹ sư vạch ra loạt thao tác phức tạp hơn, kết hợp làm rung, xoay cánh tay robot và quay mũi khoan. May mắn thay, tảng đá lập tức rơi ra ngay trong lần thử đầu tiên của ngày hôm đó và vỡ vụn khi va chạm với bề mặt Sao Hỏa.
Tương lai của Curiosity
Với việc gỡ bỏ thành công chướng ngại vật, hệ thống mũi khoan đắt giá đã được an toàn. Giờ đây, Curiosity tiếp tục công việc khám phá Hành tinh Đỏ, miệt mài tìm kiếm những khối đá thú vị, với hy vọng không bao giờ tự mắc kẹt vào tảng đá nào nữa.
