Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) đóng vai trò chủ chốt trong việc lập kế hoạch và điều phối các cuộc tập kích bằng UAV cảm tử nhằm vào các mục tiêu chiến lược sâu trong lãnh thổ Nga. Công cụ chính của đơn vị này là PRISMA, một nền tảng trí tuệ nhân tạo do công ty Mỹ Palantir phát triển.
Hệ thống AI PRISMA hoạt động như thế nào?
Theo truyền thông Mỹ, PRISMA có khả năng điều phối đồng thời hàng nghìn UAV, đồng thời phân tích và tìm ra những điểm yếu trong mạng lưới phòng thủ của đối phương. Các binh sĩ Ukraine sử dụng phần mềm này để theo dõi và điều khiển UAV trong thời gian thực, với bản đồ số, quỹ đạo bay và dữ liệu được AI xử lý ngay trên màn hình.
Một chỉ huy mang biệt danh "Vector" chịu trách nhiệm lập kế hoạch tấn công ngay trong thời gian thực. Hệ thống biến sự hỗn loạn của không chiến thành một mô hình toán học rõ ràng, cho phép tấn công những mục tiêu trước đây bị coi là ngoài tầm với.
Vai trò của AI trong các cuộc tấn công
AI đóng vai trò then chốt trong nỗ lực của Ukraine nhằm xuyên thủng các lớp phòng thủ của Nga. Hệ thống không chỉ dẫn đường cho UAV mà còn liên tục tự học hỏi và cải thiện. Chương trình có thể phân tích lượng dữ liệu khổng lồ chỉ trong vài giây, bao gồm:
- Các điểm đánh chặn của những đợt phóng UAV trước đó
- Khu vực phủ sóng của radar Nga
- Các tuyến bay có thể giúp UAV tránh được hệ thống phòng không
- Mật độ hỏa lực phòng không của đối phương tại từng khu vực cụ thể
Dựa trên những dữ liệu này, AI tính toán các tuyến đường tối ưu theo thời gian thực, giúp từng đợt UAV mới xâm nhập qua những khoảng trống mà hệ thống vừa phát hiện. Theo CNN, hiệu quả của phương thức tấn công này cao hơn đáng kể so với các đợt phóng UAV thông thường.
Khả năng sống sót của hệ thống
Các đơn vị tình báo Ukraine đã thiết kế hệ thống theo hướng có khả năng sống sót cao trước các đòn tấn công của đối phương. Trong khi Nga liên tục truy tìm các trung tâm chỉ huy, việc phá hủy toàn bộ hệ thống là không dễ dàng do nó không phụ thuộc vào một máy tính hay một địa điểm duy nhất.
Các sĩ quan HUR cho biết nhiều trung tâm giám sát và điều khiển đã được thiết lập, phân tán tại hàng chục địa điểm khác nhau. Việc một nút điều khiển bị phá hủy sẽ không làm gián đoạn toàn bộ chiến dịch. Nhờ cấu trúc này, PRISMA rất khó bị vô hiệu hóa. Ngay cả khi một trung tâm bị đối phương tấn công trực tiếp, các trung tâm khác vẫn có thể lập tức tiếp quản quyền điều khiển toàn bộ UAV đang hoạt động.
Xu hướng tác chiến không người lái
CNN cho biết, Ukraine đang ngày càng dựa nhiều hơn vào các hệ thống điều khiển tác chiến dựa trên AI để tổ chức các đòn tấn công tầm xa bằng UAV, đặc biệt trong bối cảnh tác chiến không người lái ngày càng giữ vai trò trung tâm trên chiến trường. Trong khi đó, Nga cũng đang đẩy nhanh tốc độ cải tiến các biện pháp đánh chặn quy mô lớn, ứng dụng thế mạnh hàng đầu của nước này là tác chiến điện tử nhằm vô hiệu hóa hỏa lực của đối thủ.
