Nguyễn Thị Huyền (26 tuổi, Hà Nội) vừa tốt nghiệp thủ khoa chương trình Kỹ sư chuyên sâu Trí tuệ nhân tạo tạo sinh tại Đại học Bách khoa Hà Nội, gây ấn tượng mạnh khi trước đó cô là cử nhân ngành Quản trị kinh doanh, gần như không có nền tảng công nghệ.
Hành trình từ cử nhân kinh tế đến thủ khoa AI
Cuối tháng 5, trong lễ tốt nghiệp hệ kỹ sư chuyên sâu và thạc sĩ của Đại học Bách khoa Hà Nội, Huyền đại diện hơn 400 học viên phát biểu với tư cách thủ khoa. Cô đạt GPA 3,96/4, đồ án tốt nghiệp 9,7/10, được đánh giá xuất sắc nhất hội đồng bảo vệ.
Thành tích này càng đáng nể khi bốn năm trước, Huyền tốt nghiệp cử nhân Quản trị kinh doanh tại Đại học Ngoại thương, hầu như không có kiến thức về kỹ thuật hay khoa học máy tính. Cô chia sẻ: "Có thời điểm mình tự hỏi liệu có đủ khả năng đi sâu vào công nghệ hay chỉ nên dừng ở hiểu biết bề mặt. Cuối cùng, mình chọn dấn thân. Con người sẽ không biết giới hạn của mình ở đâu cho đến khi thực sự bước vào hành trình đó."
Lách qua khe cửa hẹp vào Bách khoa
Sau khi tốt nghiệp Ngoại thương loại giỏi năm 2022, Huyền đi làm ngay, đảm nhận vị trí quản lý sản phẩm tại một công ty công nghệ. Công việc giúp cô nhận ra giới hạn kiến thức của bản thân khi nhiều vấn đề kỹ thuật vẫn là "hộp đen" bí ẩn.
Giữa năm 2023, AI tạo sinh bùng nổ, Huyền đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai công việc và sản phẩm. Cô bắt đầu tự học AI, ban đầu chỉ để trở thành quản lý sản phẩm AI, nhưng càng học càng muốn đi sâu. Mỗi ngày, cô dậy từ 6h30 sáng học hai giờ trước khi đi làm, tối tiếp tục học, cuối tuần dành trọn cho sách vở và khóa học trực tuyến.
Không có nền tảng kỹ thuật, Huyền tự xây dựng lộ trình học, đăng ký các khóa học về toán cho AI, học máy, học sâu, lập trình, mô hình ngôn ngữ lớn. Cô nhận ra kiến thức cần có thứ tự, không thể học rời rạc.
Cơ hội đến khi cô thấy thông tin tuyển sinh chương trình kỹ sư chuyên sâu AI của Đại học Bách khoa Hà Nội. Dù yêu cầu khắt khe (trái ngành phải có tối thiểu ba năm kinh nghiệm liên quan), Huyền vừa đủ điều kiện. Chứng chỉ ngoại ngữ của cô chỉ còn hiệu lực đúng một ngày trước hạn đăng ký. Sau vòng phỏng vấn chuyên sâu, cô được nhận với điều kiện học bổ sung các học phần nền tảng.
Xin nghỉ việc, tốt nghiệp thủ khoa trong 1,5 năm
Vào Bách khoa, Huyền vừa học chuyên sâu vừa học bù 10-12 học phần nền tảng. Lịch học kín đặc: cuối tuần ba ca mỗi ngày, tối trong tuần học bổ sung. Thông thường chương trình kéo dài 2,5 năm, nhưng Huyền rút xuống 1,5 năm, mỗi kỳ đăng ký khoảng 10 môn, gần gấp đôi khối lượng thông thường.
Học kỳ đầu, cô vừa học vừa làm nhưng quá tải, quyết định nghỉ việc sáu tháng để tập trung. Dù áp lực, Huyền không tự ti vì biết điểm mạnh là khả năng giải quyết vấn đề và tư duy sản phẩm từ kinh nghiệm quản lý sản phẩm.
Đồ án tốt nghiệp của cô tập trung vào lĩnh vực chứng khoán, xây dựng nền tảng hỗ trợ nhà môi giới và nhà đầu tư. Thực hiện trong bốn tháng, đồ án áp dụng các kỹ thuật AI mới nhất như mô hình ngôn ngữ và xử lý dữ liệu.
TS Ngô Văn Linh, giảng viên trường Công nghệ thông tin và Truyền thông, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhận xét: "Huyền không đến với AI bằng tâm thế học thêm ngành mới, mà bằng sự tò mò thật và sâu. Em ấy biết mình thiếu gì, không che giấu, nhưng không để điều đó thành giới hạn. Em âm thầm xây lại nền tảng từng bước."
Sau tốt nghiệp, Huyền tiếp tục theo đuổi AI lâu dài và có dự định khởi nghiệp từ đồ án tốt nghiệp.
