Microsoft vừa công bố bước đột phá trong công nghệ lượng tử với chip Majorana 2, có độ ổn định vượt trội nhờ sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI). Chip này duy trì trạng thái lượng tử trung bình 20 giây, thậm chí có trường hợp lên tới 1 phút, gấp hơn 1.000 lần so với thế hệ trước và vượt xa các đối thủ.
Vai trò của AI trong nghiên cứu
Điểm khác biệt của Majorana 2 là quy trình nghiên cứu được hỗ trợ bởi nền tảng AI Microsoft Discovery. Các tác nhân AI tự động hóa việc đo lường, rút ngắn thời gian từ vài tuần xuống còn vài giây. Chúng phân tích gần 20 năm dữ liệu thí nghiệm, tìm ra các mối tương quan ẩn, chạy mô phỏng để chọn vật liệu tối ưu, và phát hiện lỗi cảm biến nhiệt độ chưa được hiệu chỉnh mà con người bỏ qua.
Cải tiến vật liệu
Nhóm nghiên cứu thay nhôm bằng chì làm chất siêu dẫn, nhờ khả năng che chắn qubit khỏi nhiễu từ vũ trụ. Vùng bán dẫn được nâng cấp thành tổ hợp indium arsenide và indium arsenide antimonide, tạo trạng thái pha tô pô ổn định hơn. Những thay đổi này giúp qubit bền vững hơn, mở đường cho máy tính lượng tử thực tế.
Lộ trình rút ngắn
Microsoft tuyên bố rút ngắn lộ trình xây dựng máy tính lượng tử thực dụng từ năm 2033 xuống còn 2029. Nếu thành công, các ứng dụng trong khám phá thuốc, khoa học vật liệu, mã hóa và tối ưu hóa sẽ đạt được những khả năng vượt xa máy tính cổ điển.
Thách thức kiểm chứng
Tuy nhiên, Microsoft từng có tiền lệ sai sót: năm 2018, họ tuyên bố quan sát thấy Majorana zero modes nhưng phải rút lại. Majorana 1 năm 2025 đã phục hồi uy tín nhờ kết quả được đăng trên tạp chí khoa học có bình duyệt. Majorana 2 cũng đi kèm bài báo khoa học và cần vượt qua kiểm định độc lập trước khi được cộng đồng vật lý chấp nhận. Bước tiến 1.000 lần là ấn tượng, nhưng trong lĩnh vực lượng tử, sự khác biệt giữa con số ấn tượng và thực tế kiểm chứng vẫn còn đó.
