Microsoft vừa công bố nghiên cứu về mức độ tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với các ngành nghề, dựa trên phân tích khoảng 200.000 cuộc hội thoại giữa người dùng và Microsoft Bing Copilot. Kết quả cho thấy các công việc liên quan đến xử lý thông tin, ngôn ngữ và giao tiếp đang chịu tác động mạnh nhất, trong khi các nghề thủ công, y tế và vận hành máy móc ít bị ảnh hưởng hơn.
40 nghề có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất
Nghiên cứu của Microsoft đã xác định 40 nghề có điểm khả năng ứng dụng AI cao nhất, nghĩa là AI có thể hỗ trợ hoặc thực hiện phần lớn các nhiệm vụ trong công việc. Danh sách bao gồm: phiên dịch viên, biên dịch viên, nhà sử học, nhân viên phục vụ hành khách, đại diện bán hàng dịch vụ, nhà văn, tác giả, nhân viên chăm sóc khách hàng, lập trình viên công cụ CNC, nhân viên tổng đài điện thoại, đại lý bán vé và tư vấn du lịch, phát thanh viên, DJ radio, nhân viên môi giới, giáo viên quản lý nông trại và gia đình, nhân viên tiếp thị qua điện thoại, nhân viên lễ tân, nhà khoa học chính trị, nhà phân tích tin tức, phóng viên, nhà báo, nhà toán học, người viết tài liệu kỹ thuật, biên tập viên hiệu đính, nhân viên đón tiếp, biên tập viên, giáo viên kinh doanh sau đại học, chuyên gia quan hệ công chúng, người trình diễn và quảng bá sản phẩm, đại lý bán quảng cáo, nhân viên kế toán, trợ lý thống kê, nhân viên quầy dịch vụ và cho thuê, nhà khoa học dữ liệu, cố vấn tài chính cá nhân, chuyên viên lưu trữ, giảng viên kinh tế sau đại học, lập trình viên web, nhà phân tích quản lý, nhà địa lý, nhà phân tích nghiên cứu thị trường, điều phối viên thông tin an ninh công cộng, nhân viên tổng đài, và giáo viên khoa học thư viện.
Theo Microsoft, phần lớn những nghề này có điểm chung là công việc chủ yếu xoay quanh việc đọc, viết, phân tích dữ liệu, giao tiếp hoặc tạo nội dung – những lĩnh vực mà các mô hình AI tạo sinh như Copilot hay ChatGPT đang phát triển rất nhanh.
40 nghề ít chịu tác động nhất từ AI
Ở chiều ngược lại, các nghề đòi hỏi thao tác trực tiếp với con người, sử dụng máy móc hoặc làm việc trong môi trường thực tế vẫn ít chịu ảnh hưởng hơn. Danh sách 40 nghề ít chịu tác động nhất gồm: kỹ thuật viên lấy máu, trợ lý điều dưỡng, công nhân xử lý vật liệu nguy hiểm, thợ phụ, thợ xây, thợ trát vữa, nhân viên ướp xác, nhân viên vận hành nhà máy và hệ thống, bác sĩ phẫu thuật răng hàm mặt, thợ lắp đặt và sửa chữa kính ô tô, kỹ sư tàu thủy, thợ sửa chữa và thay lốp xe, bác sĩ phục hình răng, người phụ giúp và công nhân sản xuất, công nhân bảo trì đường cao tốc, nhân viên chuẩn bị thiết bị y tế, nhân viên vận hành máy đóng gói và chiết rót, công nhân cấp liệu và hỗ trợ máy, nhân viên rửa bát, thợ xây xi măng và hoàn thiện bê tông, giám sát lực lượng cứu hỏa, người vận hành xe nâng và máy kéo công nghiệp, kỹ thuật viên nhãn khoa, chuyên viên massage, trợ lý phẫu thuật, công nhân sản xuất lốp xe, thợ phụ lợp mái, nhân viên vận hành máy nén khí và trạm bơm khí, người phụ giúp, công nhân bốc xếp dầu khí, người giúp việc và nhân viên dọn dẹp nhà cửa, người vận hành máy trải nhựa, lát đường và đầm nén, người vận hành thiết bị khai thác gỗ, người điều khiển thuyền máy, nhân viên y tế hỗ trợ, thợ chà nhám và hoàn thiện sàn, người vận hành máy đóng cọc, người vận hành thiết bị lắp đặt và bảo trì đường ray, thợ làm khuôn đúc và lõi đúc, nhân viên vận hành nhà máy xử lý nước và hệ thống cấp nước, người trông coi cầu và âu thuyền, người vận hành máy nạo vét.
AI không phải là dự báo cắt giảm việc làm
Microsoft nhấn mạnh rằng bảng xếp hạng này không phải là dự báo số lượng việc làm sẽ bị cắt giảm, mà chỉ phản ánh mức độ AI đang được sử dụng để hỗ trợ hoặc thực hiện các nhiệm vụ trong từng nghề. Trong nhiều trường hợp, AI đóng vai trò như một trợ lý giúp nhân viên tăng năng suất, thay vì thay thế hoàn toàn con người.
Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý kết quả chỉ tập trung vào các mô hình AI ngôn ngữ lớn (LLM) như Copilot. Trong tương lai, khi AI kết hợp với robot và các hệ thống tự động hóa chuyên dụng, ngay cả những nghề hiện được đánh giá là ít chịu tác động cũng có thể thay đổi. Không có công việc nào hoàn toàn miễn nhiễm trước AI, nhưng ở thời điểm hiện tại, những nghề dựa nhiều vào ngôn ngữ, xử lý thông tin và giao tiếp đang là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất.
