Meta chính thức khép lại giấc mơ metaverse sau 5 năm và 80 tỷ USD đầu tư
Công ty Meta, do Mark Zuckerberg sáng lập, vừa tự đặt dấu chấm hết cho tầm nhìn metaverse sau khi tiêu tốn 80 tỷ USD và 5 năm nỗ lực không ngừng. Đây được xem là một trong những thất bại đắt giá nhất trong lịch sử ngành công nghệ, phản ánh khoảng cách lớn giữa tầm nhìn của lãnh đạo và nhu cầu thực tế của người dùng.
Quyết định cuối cùng cho một giấc mơ tan vỡ
Meta thông báo người dùng sẽ không còn truy cập được các thế giới nhập vai trong Horizon Worlds qua kính thực tế ảo (VR) kể từ ngày 15/6. Mặc dù sau đó một ngày, công ty rút lại một phần thông báo và cam kết hỗ trợ một số ứng dụng VR hiện có, nhưng họ khẳng định sẽ không phát triển thêm ứng dụng mới. Động thái này được coi là cú đấm cuối cùng vào tầm nhìn metaverse mà Zuckerberg đã đặt cược vào năm 2021.
Trước đó, Meta đã sa thải 10% nhân viên bộ phận phát triển metaverse và chuyển trọng tâm của Horizon Worlds khỏi thực tế ảo. Tổng cộng, gã khổng lồ mạng xã hội đã đổ khoảng 80 tỷ USD vào dự án này thông qua bộ phận Reality Labs. Tuy nhiên, metaverse và VR vẫn chỉ là sở thích của một nhóm nhỏ, chưa bao giờ trở thành xu hướng đại chúng như kỳ vọng.
Hành trình đầy tham vọng và những sai lầm
Hành trình này bắt đầu từ năm 2014 khi Zuckerberg bỏ ra 2 tỷ USD mua lại Oculus, startup sản xuất kính VR. Ông tin rằng công nghệ này cuối cùng sẽ vượt qua điện thoại thông minh để trở thành thiết bị điện toán thế hệ tiếp theo. Hàng tỷ USD được rót vào mua lại studio game, xây dựng hệ sinh thái nhà phát triển và sản xuất thiết bị đeo, thậm chí Meta từng bán kính VR với giá lỗ.
Năm 2019, Zuckerberg thừa nhận với nhà đầu tư rằng VR "cần nhiều thời gian hơn" dự kiến để thu hồi vốn. Đại dịch Covid-19 tưởng như là cơ hội vàng khi cả thế giới làm việc từ xa, nhưng ý tưởng gặp gỡ qua hình đại diện trong không gian ảo không thực sự bùng nổ. Đến năm 2021, Zuckerberg đổi tên Facebook thành Meta và vẽ ra tương lai kết hợp giữa thực tế ảo và thực tế tăng cường, nhưng thực tế đã chứng minh điều ngược lại.
Những vấn đề không thể giải quyết
Phiên bản đầu tiên của Horizon Worlds còn nhiều lỗi, với hình đại diện người chơi thô sơ và thiếu sót, thậm chí không có chân trong một thời gian dài, khiến nền tảng bị chế giễu rộng rãi. Các trò chơi VR như Supernatural hay Beat Saber không tạo được bước đột phá để thu hút đại chúng. Eric Seufert, nhà phân tích di động độc lập, nhận định: "Về cơ bản, họ đang kết thúc toàn bộ thử nghiệm đó, bởi vì họ nhận thấy rằng việc cố gắng biến VR thành một nền tảng độc lập sẽ mất nhiều năm và nhiều chi phí phần cứng hơn nữa."
Wagner James Au, tác giả cuốn sách "Making a Metaverse That Matters", thẳng thắn chỉ ra rằng Meta bám víu vào thuật ngữ mà không thực sự hiểu khái niệm. Những nỗ lực trong chiến lược metaverse của công ty dường như liên tục mắc sai lầm mà không rút ra được bài học. Meta không phải trường hợp duy nhất thất bại với VR, khi Apple ra mắt Vision Pro năm 2024 với giá 3.500 USD, một mức giá quá cao so với người dùng phổ thông.
Chuyển hướng sang AI và tương lai mới
Năm ngoái, Zuckerberg đã vẽ ra một tương lai mới với "siêu trí tuệ", một dạng AI có thể trở thành người bạn đồng hành với mỗi người dùng. Meta dự kiến chi ít nhất 115 tỷ USD trong năm nay, phần lớn cho AI và xây dựng trung tâm dữ liệu. Mặc dù dồn toàn lực cho AI, công ty vẫn duy trì niềm tin ít ỏi vào metaverse, với Horizon Worlds vẫn khả dụng trên điện thoại di động và mảng kính thực tế tăng cường tích hợp camera và trợ lý AI vẫn hoạt động.
Phát ngôn viên công ty dẫn lại bài đăng blog vào tháng 2 khẳng định Meta "vẫn là nhà đầu tư lớn nhất trong ngành VR với lộ trình phát triển mạnh mẽ cho thiết bị đeo thực tế ảo trong tương lai." Samantha Ryan, Phó chủ tịch phụ trách nội dung tại Reality Labs, viết trong bài đăng gần đây: "Đôi khi chúng tôi đạt thành công vang dội. Những lúc khác, chúng tôi mắc sai lầm. Và khi điều đó xảy ra, chúng tôi phân tích dữ liệu, tiếp thu phản hồi, điều chỉnh chiến lược một cách quyết đoán và tiếp tục xây dựng."
Câu chuyện của Meta với metaverse trở thành bài học đắt giá, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe người dùng thay vì chỉ theo đuổi tầm nhìn cá nhân. Sau 5 năm với hơn 80 tỷ USD đầu tư, CEO Zuckerberg âm thầm rút lui khỏi lĩnh vực này, để lại một di sản đáng suy ngẫm cho ngành công nghệ toàn cầu.
