Masayoshi Son, nhà sáng lập SoftBank kiêm tỷ phú giàu nhất Nhật Bản, tuyên bố từ nay mọi người đừng gọi ông là “Chủ tịch Son” nữa, hãy gọi ông là “Ngỗng Son”. Tháng trước tại Tokyo, ông bước lên sân khấu với hình ảnh một con ngỗng đẻ trứng vàng và dòng chữ: “Điều quan trọng không nằm ở những quả trứng. Bản thân con Ngỗng mới là tất cả”.
SoftBank vượt Toyota sau 45 năm
Vào ngày 1/6, SoftBank – đế chế đầu tư công nghệ do ông Son thiết lập 45 năm trước – chính thức vượt mặt Toyota để trở thành công ty giá trị nhất Nhật Bản lần đầu tiên kể từ thời kỳ bong bóng dotcom. Các cổ đông đồng loạt đứng dậy vỗ tay khi ông Son chỉ trích những nhà đầu tư bảo thủ hoài nghi tầm nhìn của mình.
Ông Son một lần nữa đặt cược toàn bộ gia sản vào AI, đổ hàng tỷ USD vào thứ gọi là “bốn góc của bàn cờ ASI (trí tuệ siêu thông minh nhân tạo)”: trung tâm dữ liệu, mô hình AI, chip xử lý và robot. “Đây chính là thời điểm quyết định để chúng tôi chứng minh cho thế giới thấy bản sắc thực sự của SoftBank,” ông Son khẳng định với tờ Financial Times.
Chiến lược tập trung quyền lực và rủi ro
Thông qua quân bài chiến lược Arm, rót vốn khổng lồ vào OpenAI cùng hàng loạt công ty công nghệ tiên phong, Son tự đặt mình vào vị trí trung tâm của làn sóng bùng nổ AI. Trong suốt một thập kỷ, ông – người nắm giữ 1/3 cổ phần của SoftBank – đã tái cấu trúc tập đoàn theo ý cá nhân, tăng gấp đôi quy mô nhân sự văn phòng riêng lên gần 60 người, chiếm hơn 1/5 tổng số nhân viên. Những cánh tay phải đắc lực và thành viên hội đồng quản trị độc lập đều đã ra đi.
Với khoản cam kết đầu tư lên tới 64,6 tỷ USD từ SoftBank để đổi lấy khoảng 13% cổ phần, canh bạc lớn nhất cuộc đời của Son hiện tại đang đặt cược vào Sam Altman của OpenAI. Động lực cốt lõi đứng sau làn sóng tăng trưởng phi mã của cổ phiếu SoftBank là việc giới đầu tư ráo riết tìm kiếm tấm vé tiếp cận thương vụ IPO được dự báo tạo nên cú nổ lịch sử của OpenAI. Kế hoạch niêm yết của các công ty khác do SoftBank hậu thuẫn, gồm hãng robot Roze và SB Energy, cũng đang được triển khai rầm rộ.
Cảnh báo từ chuyên gia và rủi ro tài chính
Atul Goyal từ Jefferies cảnh báo dự án mới có nét tương đồng đến đáng sợ với WeWork, lưu ý mức độ rủi ro đối với các nhà đầu tư đang tăng theo cấp số nhân. Nếu thương vụ IPO diễn ra thuận lợi, nó sẽ tái định vị danh tiếng của Son; ngược lại, thất bại sẽ làm trầm trọng thêm lo ngại chiến lược sai hướng.
Son tin rằng các mô hình AI sẽ tự động trở nên “đạo đức” hơn khi phát triển lên cấp độ tinh vi và thị trường có năng lực tự điều tiết. “Những gã khổng lồ công nghệ nắm giữ nhiều quyền lực hơn, họ sẽ buộc phải tự hành xử theo các quy chuẩn đạo đức... Nếu không, họ sẽ phải hứng chịu những hình phạt thích đáng từ các cơ quan quản lý hoặc từ chính người dùng”.
Tuy nhiên, thị trường vẫn hoài nghi: cổ phiếu SoftBank được giao dịch với mức chiết khấu thấp hơn khoảng 50% so với giá trị tài sản ròng (NAV). Cấu trúc tài chính phức tạp liên quan đến đòn bẩy tài sản và các khoản vay thế chấp khiến nhiều bên cảnh giác. Giám đốc Tài chính Yoshimitsu Goto có rất ít năng lực khắc chế ông Son, theo nguồn tin am hiểu hoạt động công ty.
Roze – canh bạc robot của SoftBank – hướng tới mức định giá 100 tỷ USD, nhưng Son từ chối đi sâu chi tiết. Để thuyết phục nhà đầu tư, ông có thể phải đưa ra lời giải thích rõ ràng hơn, đòi hỏi tự tay đập tan hàng thập kỷ theo đuổi phong cách chấp nhận rủi ro dựa trên tầm nhìn dài hạn độc đoán.
