Quân đội Mỹ đã giám sát hàng loạt vụ chuyển dầu bí mật từ tàu sang tàu tại eo biển Hormuz, tương tự chiến thuật mà Iran từng dùng để né tránh lệnh cấm vận. Theo Reuters ngày 16.6, các hoạt động này diễn ra âm thầm dưới sự hỗ trợ của quân đội Mỹ, nhằm khôi phục nguồn dầu từ vùng Vịnh ra thế giới trước thách thức từ Iran.
Bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz
Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng phát hồi cuối tháng 2, buộc tàu thương mại phải di chuyển theo hướng dẫn của nước này. Tehran cũng thành lập Cục quản lý eo biển vịnh Ba Tư để kiểm soát và cảnh báo tàu thuyền không tuân lệnh sẽ bị tấn công.
Chi tiết hoạt động chuyển dầu
Theo Reuters, hoạt động chuyển dầu được quân đội Mỹ đảm bảo từ đầu tháng 5. Tính đến nay, ít nhất 116 tàu đã tham gia, dựa trên dữ liệu hàng hải và hình ảnh vệ tinh. Các tàu chở dầu từ vùng Vịnh di chuyển đến điểm tập kết gần eo biển, tắt thiết bị phát tín hiệu và hạn chế bật đèn, cách nhau khoảng 3.000 - 4.000 m.
Khi qua eo biển, ngoài khu vực Iran kiểm soát, các tàu này gặp tàu dầu trống đang đợi để chuyển dầu. Hai điểm tập kết chính là ngoài khơi thành phố Fujairah (UAE) và cảng Sohar (Oman). Việc chuyển dầu mất từ 24 đến 40 giờ. Sau đó, tàu trống quay lại vùng Vịnh, còn tàu nhận dầu (thường là tàu chở dầu thô siêu lớn) tiếp tục ra ngoài.
Khối lượng dầu được vận chuyển
Từ đầu tháng 5 đến ngày 11.6, ước tính ít nhất 90 triệu thùng dầu thô và sản phẩm xăng dầu đã được đưa đi. Con số này còn nhỏ so với mức trước xung đột, khi trung bình khoảng 20 triệu thùng dầu qua eo biển Hormuz mỗi ngày.
Vai trò của quân đội Mỹ
Chiến thuật chuyển dầu từ tàu sang tàu được cho là Iran đã áp dụng nhiều năm để né tránh lệnh cấm vận. Tehran chưa bình luận. Theo Reuters, quân đội Mỹ kiểm soát hoàn toàn hoạt động này, hỗ trợ giám sát trên không, kiểm tra và theo dõi tuân thủ. Chiếc trực thăng Apache bị Iran bắn rơi ngày 9.6 cũng được cho là liên quan đến chiến dịch. Hình ảnh vệ tinh cho thấy 6 cặp tàu dầu xuất hiện ngoài khơi cảng Sohar vào ngày xảy ra vụ việc.
Một quan chức quốc phòng Mỹ tuyên bố lực lượng CENTCOM không tham gia hoạt động chuyển dầu nào. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10.6 cho biết quân đội Mỹ đã bí mật giúp 200 tàu thương mại qua eo biển Hormuz và hơn 100 triệu thùng dầu được vận chuyển.
