Thực tế phũ phàng khi làm thuê cho AI: 600.000 người đăng ký, 60 người tranh một việc
Ý tưởng về việc AI thuê con người thực hiện các công việc trong thế giới thực thay cho mình nghe có vẻ thú vị và đầy hứa hẹn, nhưng thực tế lại khắc nghiệt hơn nhiều so với tưởng tượng. Trong khi nhiều người vẫn lo ngại AI và robot sẽ cướp đi việc làm, một nền tảng trực tuyến có tên RentAHuman đã xuất hiện, nỗ lực chứng minh rằng AI không phải toàn năng và vẫn cần con người để hoàn thành những nhiệm vụ cụ thể.
Hứa hẹn cách mạng và thực tế trái ngược
Ra mắt vào đầu tháng 2, RentAHuman cho phép các "tác nhân AI" thuê con người làm những công việc mà máy móc chưa thể thực hiện ngoài đời thực, chẳng hạn như đếm chim bồ câu ở Washington với giá 30 USD/giờ, giao kẹo với 75 USD/giờ, hoặc chơi cầu lông biểu diễn với 100 USD/giờ. Trên trang web này, các bot có thể đăng nhiệm vụ và thuê người làm từ xa, tương tự các nền tảng việc làm tự do, nhưng điểm khác biệt là quá trình tuyển dụng và giao việc được thực hiện hoàn toàn bởi AI.
Ý tưởng này được kỳ vọng sẽ mở ra một kỷ nguyên mới, nơi AI không còn là mối đe dọa mà trở thành người tạo ra cơ hội việc làm. Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Tính đến nay, đã có hơn 600.000 người đăng ký sẵn sàng làm việc cho các "ông chủ robot", nhưng tổng số công việc thực tế mà các AI agent đăng tải chỉ vỏn vẹn 11.367 nhiệm vụ.
Tỷ lệ cạnh tranh khốc liệt và những trải nghiệm thực tế
Con số này tạo ra một tỷ lệ cạnh tranh gần như vô vọng: trung bình 60 người phải tranh giành mỗi công việc. Thay vì một thị trường lao động sôi động, RentAHuman đã trở thành một cuộc đua khắc nghiệt với nguồn cung lao động dư thừa khổng lồ trong khi nhu cầu thuê mướn gần như không tồn tại.
Phóng viên Reece Rogers của tạp chí WIRED đã trải nghiệm trực tiếp nền tảng này và chứng minh thực tế phũ phàng. Anh niêm yết giá dịch vụ ở mức 20 USD mỗi giờ nhưng không nhận được bất kỳ liên hệ nào từ AI agent. Sau đó, Rogers hạ giá xuống còn 5 USD mỗi giờ, nhưng kết quả vẫn không thay đổi. Sau hai ngày nỗ lực, tổng thu nhập của anh là con số 0 đồng.
Chất lượng công việc và vấn đề thanh toán
Phần lớn những công việc hiếm hoi xuất hiện trên nền tảng thực chất là các chiến dịch quảng bá cho những startup AI khác, thay vì nhu cầu lao động thực sự. Một ví dụ điển hình là nhiệm vụ trị giá 110 USD yêu cầu người thực hiện mang hoa đến văn phòng của một công ty AI để gửi lời cảm ơn vì đã phát triển mô hình Claude, nhưng sau đó mới lộ ra rằng đây chỉ là hoạt động quảng bá cho một startup ít tên tuổi.
Một trong những nhiệm vụ phổ biến nhất lại mang tính biểu tượng hơn là lao động thực sự: người tham gia được trả 100 USD để đứng ngoài đường và cầm tấm biển ghi dòng chữ "Một AI đã trả tiền để tôi cầm tấm biển này". Chính nhà sáng lập nền tảng cũng quảng bá nhiệm vụ này trên mạng xã hội như một cách gây chú ý.
Phân tích sâu hơn cho thấy thực trạng đáng báo động về chất lượng của nền tảng. Một nghiên cứu sớm về 303 công việc đang hoạt động phát hiện chỉ khoảng 32% thực sự được khởi tạo bởi các AI agent, trong khi 68% còn lại đến từ con người sử dụng nền tảng một cách thủ công.
Vấn đề thanh toán cũng khiến nhiều người dùng bối rối. Hệ thống trả tiền qua Stripe thường xuyên báo lỗi, và phương thức thanh toán hoạt động ổn định nhất lại là ví tiền điện tử. Tuy nhiên, chỉ khoảng 13% người đăng ký thực sự kết nối ví crypto với tài khoản của họ, khiến phần lớn người dùng khó tiếp cận khoản thanh toán.
Bối cảnh phát triển và tương lai phức tạp
RentAHuman được xây dựng bởi hai nhà sáng lập trẻ chỉ trong khoảng một ngày rưỡi, với sự hỗ trợ của các công cụ AI. Một trong hai người, kỹ sư tiền mã hóa Alex Liteplo, tự đặt giá dịch vụ của mình ở mức 69 USD mỗi giờ, trong khi đồng sáng lập Patricia Tani niêm yết với mức giá 420 USD mỗi giờ.
Dù vậy, đằng sau những con số gây chú ý và sự lan truyền mạnh trên mạng xã hội, thực tế cho thấy nhu cầu công việc vẫn còn rất nhỏ so với lượng người đăng ký. Hàng trăm nghìn người sẵn sàng làm việc cho AI, nhưng số nhiệm vụ được đăng lại chỉ chiếm một phần rất nhỏ.
Sự chênh lệch này đang khiến viễn cảnh "AI tạo ra việc làm cho con người" trở nên phức tạp hơn nhiều so với những lời quảng bá ban đầu. Thay vì mở ra một thị trường lao động mới rộng lớn, mô hình này hiện tại giống như một nơi thử nghiệm ý tưởng, nơi rất đông người xếp hàng chờ cơ hội hiếm hoi từ các ông chủ là thuật toán.
