Samsung vừa công bố báo cáo tài chính với lợi nhuận mảng chip tăng vọt gần 50 lần so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng thay vì lạc quan, hãng lại phát đi cảnh báo về tình trạng khan hiếm bộ nhớ (RAM) sẽ trở nên tồi tệ hơn, dự kiến đạt đỉnh vào năm 2027.
Nguyên nhân từ cơn sốt AI
Cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI). Các tập đoàn như Nvidia, Microsoft và Google đang mua sạch nguồn cung bộ nhớ băng thông cao (HBM) để trang bị cho trung tâm dữ liệu. Để đáp ứng đơn hàng béo bở, Samsung buộc phải chuyển phần lớn dây chuyền sản xuất từ chip nhớ thông thường sang chip chuyên dụng cho AI.
Khi năng lực sản xuất dồn vào một phía, lượng RAM dành cho PC, laptop và smartphone bị cắt giảm nghiêm trọng. Theo phân tích, tỷ lệ cung ứng so với nhu cầu thực tế dự kiến chỉ đạt khoảng 60% vào năm 2027. Điều này đồng nghĩa cứ 10 thiết bị cần linh kiện thì có 4 thiết bị thiếu hụt chip nhớ hoặc phải chờ hàng.
Rào cản hạ tầng
Việc xây dựng nhà máy đúc chip đòi hỏi thời gian tính bằng năm. Dù Samsung đẩy nhanh tiến độ tại Pyeongtaek, công suất tối đa chỉ đạt được sau năm 2027. Trong giai đoạn chuyển giao, bất kỳ biến động nào về chuỗi cung ứng cũng có thể đẩy giá thành linh kiện lên đỉnh mới.
Giá bán lẻ đã chịu áp lực. Chi phí bộ nhớ chiếm phần lớn giá sản xuất smartphone. Với dòng điện thoại giá rẻ, chi phí này có thể tăng 20-40% vào giữa năm 2026. Thiết bị cao cấp hay laptop văn phòng thế hệ mới chắc chắn không còn mức giá dễ tiếp cận.
Thách thức cân bằng sản xuất
Ông Kim Jaejune, Giám đốc mảng bộ nhớ Samsung, thừa nhận: “Nguồn cung của chúng tôi hiện tụt lại rất xa so với nhu cầu. Thách thức lớn nhất là duy trì cân bằng giữa sản xuất chip AI và chip nhớ truyền thống.”
Tình trạng này dẫn đến cuộc đua ký kết hợp đồng cung ứng dài hạn 2-3 năm giữa các tập đoàn, khiến tình trạng khan hiếm càng trầm trọng hơn với đối tác nhỏ và thị trường bán lẻ.
Kịch bản cho tương lai
Thị trường chỉ có thể dần ổn định sau năm 2027 khi các nhà máy mới hoạt động ổn định. Người dùng phổ thông có lẽ phải làm quen với việc nâng cấp thiết bị đắt đỏ hơn hoặc chấp nhận dùng đồ cũ lâu hơn.
