Kính AI Trung Quốc: Cuộc cách mạng giá rẻ với giá thuê chỉ từ 6 USD mỗi ngày
Thị trường kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung Quốc đang trải qua sự bùng nổ mạnh mẽ, chuyển đổi từ sản phẩm cao cấp sang thiết bị "cơm bình dân" với mức giá thuê cực kỳ phải chăng. Chỉ với 6-12 USD mỗi ngày, giới trẻ Trung Quốc có thể tiếp cận công nghệ này cho nhiều mục đích đa dạng, từ hỗ trợ học tập đến các hoạt động thường nhật.
Sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp tỷ USD
Theo báo cáo từ Rest Of World, thị trường kính AI tại quốc gia tỷ dân đang phát triển nhanh chóng nhờ sự hỗ trợ từ chính sách trợ cấp của chính phủ và sự tham gia của các tập đoàn công nghệ lớn. Xiaomi, Alibaba và Li Auto là những cái tên nổi bật đã ra mắt nhiều dòng sản phẩm kính thông minh từ năm 2025, tích hợp các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) vào tính năng hàng ngày.
Các sản phẩm này thường có giá bán từ 270 USD đến hơn 1.000 USD, được trang bị camera, tính năng âm thanh và màn hình hiển thị văn bản, hình ảnh với hiệu ứng thực tế tăng cường. Mặc dù Trung Quốc hiện chỉ chiếm 16,7% thị trường toàn cầu với 2,5 triệu cặp kính xuất xưởng năm 2025, nhưng tốc độ phát triển đang tăng nhanh đáng kể.
Ứng dụng đa dạng trong đời sống và giáo dục
Vivian, một sinh viên đại học ở tỉnh Hà Bắc, chia sẻ về trải nghiệm với chiếc kính thông minh Rokid AI của mình. Cô sử dụng thiết bị này để dẫn đường khi đi xe máy, so sánh giá cả khi mua sắm bằng cách chụp ảnh nhãn giá, và thậm chí gian lận trong các kỳ thi. "Bất kỳ môn nào mà tôi có thể trượt", Vivian thừa nhận khi yêu cầu được dùng tên giả để bảo vệ danh tính.
Ke Changsi, một doanh nhân ở Thâm Quyến, đã cho thuê hơn 1.000 cặp kính Rokid và Quark trong 4 tháng qua. Khách hàng của ông sử dụng kính AI cho nhiều mục đích: dịch biển báo giao thông khi du lịch nước ngoài, phiên dịch trong các cuộc họp kinh doanh, hoặc làm máy nhắc chữ khi phát biểu trước đám đông. Đặc biệt, nhu cầu từ sinh viên muốn sử dụng kính trong các kỳ thi rất cao.
Trên mạng xã hội Xiaohongshu, Ke quảng cáo khả năng giải đáp câu hỏi tiếng Anh và toán học của kính AI. Người dùng có thể điều khiển thiết bị thông qua một điều khiển từ xa nhỏ trông giống chiếc nhẫn, tạo sự tiện lợi và kín đáo.
Những thách thức và lo ngại thực tế
Dù có nhiều ưu điểm, kính thông minh vẫn tồn tại những hạn chế đáng kể. Thiết kế nặng nề (lên đến 50 gram, gấp đôi kính thông thường), thời lượng pin ngắn (chỉ vài giờ sử dụng), và kích thước cồng kềnh khiến việc đeo hàng ngày trở nên khó chịu. Liu Zhigang, sinh viên ở Chiết Giang, mô tả cảm giác bất tiện khi phải nói to lệnh thanh toán trong cửa hàng và sự khó chịu khi thiết bị nóng lên vào mùa hè.
Nhiều người dùng nhận thấy các chức năng của kính AI có thể dễ dàng thay thế bằng smartphone. Một người nổi tiếng trên mạng xã hội ở Hàng Châu, từng hợp tác với các công ty sản xuất kính thông minh, chia sẻ: "Chúng không thực sự hữu ích với tôi". Anh cảnh báo về nguy cơ mất tập trung khi sử dụng kính để dẫn đường lái xe.
Vấn đề riêng tư cũng là mối lo ngại lớn. Hầu hết kính AI đều có đèn LED báo hiệu khi camera hoạt động, nhưng trên thị trường lại xuất hiện các miếng dán để che đèn này, làm dấy lên lo ngại về khả năng quay lén.
Giáo dục và tương lai của kính AI
Trong khi các kỳ thi quan trọng như tuyển sinh đại học quốc gia và thi công chức cấm sử dụng kính thông minh, nhiều kỳ thi thông thường ở trường học vẫn khó phát hiện hành vi gian lận. Gần đây, các nhà nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông đã kết nối kính Rokid với ChatGPT 5.2, giúp một thí sinh đạt điểm trong top 5 của lớp hơn 100 học sinh.
Zili Meng, trợ lý giáo sư tại trường đại học này, nhấn mạnh sự cần thiết của một kiến trúc chung để phát triển ứng dụng kính AI, tương tự như nền tảng Android và iOS cho điện thoại thông minh. Đồng thời, nhóm nghiên cứu cũng đang phát triển hệ thống giúp giáo viên phát hiện việc sử dụng kính AI trong phòng thi.
Sự phát triển của kính AI tại Trung Quốc không chỉ phản ánh tốc độ tiếp nhận công nghệ nhanh chóng của thị trường này, mà còn đặt ra những câu hỏi quan trọng về đạo đức, quyền riêng tư và tương lai của giáo dục trong kỷ nguyên số.
