Tháng 8/2014, Amazon công bố mua lại Twitch, nền tảng phát trực tiếp trò chơi điện tử, với giá 970 triệu USD tiền mặt. Đây là thương vụ lớn nhất trong lịch sử 21 năm của công ty, tương đương khoảng 20% lượng tiền mặt Amazon nắm giữ. Thị trường hoài nghi vì Amazon là công ty thương mại điện tử, không có chỗ đứng trong ngành game. Twitch mới 3 tuổi, chưa có lãi, và mô hình 'xem người khác chơi game' bị coi là ngớ ngẩn. Google từng đàm phán mua Twitch với giá 1 tỷ USD nhưng rút lui vì lo ngại chống độc quyền.
Jeff Bezos nhìn thấy tiềm năng toàn cầu
Jeff Bezos mô tả việc phát và xem gameplay là 'một hiện tượng toàn cầu', nơi Twitch quy tụ hàng chục triệu người xem hàng tỷ phút nội dung mỗi tháng. Vào thời điểm mua lại, Twitch có hơn 55 triệu khách truy cập riêng lẻ mỗi tháng, xem hơn 15 tỷ phút nội dung do hơn 1 triệu người phát sóng tạo ra.
Từ 970 triệu lên 45 tỷ USD
Hơn một thập kỷ sau, giới phân tích Phố Wall định giá Twitch ở mức 45 tỷ USD, tương đương 4% tổng vốn hóa của Amazon. Doanh thu của nền tảng này đã cao gấp hơn 10 lần so với thời điểm bị mua lại. Khoản đầu tư tăng giá trị hơn 46 lần trên giấy tờ. Tính đến năm 2025, Twitch có 240 triệu người dùng hoạt động hàng tháng và 35 triệu người dùng hàng ngày. Người xem đã dành 20,8 tỷ giờ trên nền tảng trong năm 2024, và Twitch nắm 54% thị phần livestream toàn cầu tính theo giờ xem.
Chỉ khoảng 19 tỷ USD là giá trị trực tiếp của Twitch nếu giao dịch độc lập. Phần lớn hơn, 25,6 tỷ USD, là giá trị gián tiếp mà Twitch tạo ra cho các mảng kinh doanh khác của Amazon: giữ chân thuê bao Prime, cung cấp dữ liệu về thế hệ người tiêu dùng trẻ, nuôi hạ tầng đám mây AWS và mở cánh cửa vào thị trường quảng cáo video nhắm đến nhóm 18-34 tuổi.
Mặt còn lại: 10 năm chưa có lãi
Đầu năm 2024, CEO Twitch Dan Clancy nói thẳng trong một buổi livestream: 'Tôi sẽ nói thẳng: chúng tôi không có lãi ở thời điểm này. Amazon đã cực kỳ hỗ trợ Twitch'. Lời thú nhận được đưa ra chỉ vài ngày sau khi công ty cắt giảm 35% nhân sự, khoảng 500 người. Twitch chưa từng có lãi trong suốt gần một thập kỷ dưới trướng Amazon, và phải rút khỏi thị trường Hàn Quốc vì chi phí vận hành 'đắt đỏ đến mức không thể chấp nhận'. Livestream là loại nội dung ngốn băng thông khủng khiếp, phát 24/7 cho hàng triệu người xem đồng thời, trong khi phần lớn người dùng không trả phí. Doanh thu năm 2024 đạt khoảng 1,8 tỷ USD, nhưng quá mỏng so với chi phí hạ tầng.
Thành công hay thất bại?
Câu trả lời phụ thuộc vào thước đo. Nếu đo bằng lợi nhuận kế toán, đây là cỗ máy đốt tiền suốt một thập kỷ. Nếu đo bằng giá trị chiến lược, Amazon đã mua đứt vị trí thống trị của cả một ngành công nghiệp giải trí mới với giá chưa đến 1 tỷ USD. Bài học thực sự: Bezos không đặt cược vào một sản phẩm mà vào một hành vi tiêu dùng – xem người khác chơi game trở thành hình thức giải trí đại chúng. Amazon đủ lớn và đủ kiên nhẫn để nuôi một tài sản lỗ trong 10 năm. Đặt cược dài hạn chỉ có ý nghĩa khi bạn sống đủ lâu để chờ nó chín.
