Chỉ trong ngày 20/5 vừa qua, ngành công nghệ toàn cầu đã chứng kiến một cú chấn động lớn khi ba công ty khởi nghiệp hàng đầu đồng loạt tiến gần hơn đến cột mốc trở thành những tập đoàn nghìn tỷ USD. SpaceX, OpenAI và Anthropic đang tăng tốc để lên sàn chứng khoán, hứa hẹn thiết lập một thế hệ doanh nghiệp mới với giá trị khổng lồ.
SpaceX và lộ trình IPO lịch sử
SpaceX, công ty sản xuất tên lửa và vệ tinh của Elon Musk, đã công bố hồ sơ cho thấy lộ trình cho một đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) mang tính lịch sử. Với mức định giá khoảng 1.750 tỷ USD, thương vụ này nhiều khả năng sẽ biến Elon Musk thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên trên thế giới. SpaceX dự kiến niêm yết trên sàn Nasdaq với mã chứng khoán SPCX, và đợt IPO có thể diễn ra vào ngày 12/6, huy động lên tới 80 tỷ USD.
Công ty đã bí mật nộp hồ sơ IPO từ tháng 4 để cơ quan quản lý xem xét. Trong hồ sơ, SpaceX tuyên bố sứ mệnh xây dựng các hệ thống và công nghệ cần thiết để đưa sự sống vượt ra ngoài Trái Đất. Kể từ khi thành lập năm 2002, SpaceX đã trở thành tài sản giá trị nhất trong đế chế công nghệ của Musk.
Anthropic và OpenAI cũng tăng tốc
Anthropic, công ty AI do Dario Amodei đứng đầu, đã công bố số liệu cho thấy tiềm năng đạt lợi nhuận sớm hơn dự kiến. Công ty dự kiến ghi nhận khoản lợi nhuận hoạt động đầu tiên trong quý kết thúc vào tháng 6, sau thương vụ hợp tác trị giá 45 tỷ USD với Musk và SpaceX để giải quyết khủng hoảng hạ tầng tính toán. Dù vẫn dự kiến lỗ cả năm, dự báo này khiến nhiều người bất ngờ, vì phần lớn công ty AI được dự đoán sẽ thua lỗ do chi phí vận hành hạ tầng đắt đỏ.
OpenAI cũng đang khẩn trương chuẩn bị nộp hồ sơ lên sàn, sớm nhất là trong ngày 22/5, theo Wall Street Journal. Phán quyết gần đây có lợi cho OpenAI trong vụ kiện với Elon Musk đã loại bỏ rào cản pháp lý lớn, mở đường cho IPO với mức định giá khoảng 1.000 tỷ USD.
Cuộc đua AI và áp lực mới
Trong khi các startup AI đang tăng tốc, hai tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới lại đối mặt áp lực mới. Nvidia không tạo được hứng khởi cho giới đầu tư dù công bố doanh thu kỷ lục 82 tỷ USD, còn Meta Platforms bắt đầu cắt giảm 8.000 nhân sự. CEO Mark Zuckerberg gọi AI là công nghệ có ảnh hưởng lớn nhất, nhưng thừa nhận thành công không chắc chắn.
Jeffrey Bernardo, CEO quỹ đầu tư Augustine Asset Management, cho biết nhu cầu với sản phẩm AI đang tăng nhanh hơn khả năng cung ứng. Cuộc đua đang dịch chuyển sang chương mới khi nhu cầu chip chuyên dụng tăng theo cấp số nhân để phục vụ AI agent.
Rủi ro và cơ hội
Dù kỳ vọng cao, nhiều chuyên gia cảnh báo AI cũng kéo theo rủi ro mới. Navrina Singh, giám đốc điều hành của Credo AI, cho rằng thị trường chưa tính toán đúng mức chi phí từ lỗ hổng hệ thống mà AI có thể tạo ra. Dòng vốn đổ vào AI với tốc độ chóng mặt, nhưng rủi ro chưa được phản ánh trong định giá.
Về phần SpaceX, dù tăng trưởng mạnh, công ty đã chi hơn 20 tỷ USD đầu tư trong năm 2025, trong khi doanh thu chỉ 18,6 tỷ USD. Chỉ trong quý đầu năm 2026, SpaceX lỗ hơn 4,2 tỷ USD. Tuy nhiên, đợt IPO hứa hẹn giúp Elon Musk tiến gần hơn tới cột mốc tài sản 1.000 tỷ USD, hiện ông sở hữu khoảng 807 tỷ USD theo Forbes.
