Theo Euronews, một nghiên cứu do Đại học Bang São Paulo (Brazil) thực hiện và công bố trên tạp chí khoa học ACS Omega đã chỉ ra rằng hạt cây chùm ngây có thể lọc bỏ hơn 98% vi nhựa PVC trong nước. Phát hiện này mở ra hướng đi mới trong xử lý ô nhiễm vi nhựa, vốn đang là vấn đề nhức nhối toàn cầu.
Phương pháp lọc nước từ hạt chùm ngây
Nhóm nghiên cứu đã so sánh hiệu quả của nhôm sunfat, một chất keo tụ phổ biến trong xử lý nước, với chiết xuất muối từ hạt chùm ngây. Cả hai đều hoạt động bằng cách trung hòa điện tích âm của các hạt vi nhựa, khiến chúng kết tụ thành các khối cặn lớn hơn để có thể bị giữ lại bằng bộ lọc cát.
Kết quả cho thấy cả hai phương pháp đều loại bỏ hơn 98% hạt PVC có kích thước khoảng 15 micromet, đủ nhỏ để lọt qua các bộ lọc thông thường. Tuy nhiên, chùm ngây cho hiệu quả ổn định hơn trong nhiều điều kiện pH khác nhau. Ngoài ra, chiết xuất từ chùm ngây có thể áp dụng cho cả lọc trực tiếp và lọc trong dòng chảy, giúp loại bỏ nhu cầu về quá trình keo tụ riêng biệt vốn tiêu tốn nhiều năng lượng và chi phí.
Ưu điểm vượt trội của hạt chùm ngây
Theo nhóm nghiên cứu, thiết bị sử dụng chùm ngây có thể đơn giản hóa hệ thống xử lý nước. Tuy nhiên, phương pháp này vẫn cần được kiểm chứng ở quy mô lớn. Một vấn đề khác là khả năng phát sinh carbon hữu cơ hòa tan trong quá trình xử lý, có thể ảnh hưởng đến các công đoạn tiếp theo.
Chùm ngây từ lâu đã được biết đến như một giải pháp lọc nước tự nhiên, từng được sử dụng từ thời Ai Cập cổ đại để loại bỏ vi khuẩn và giảm độ đục. Loại cây này có tốc độ sinh trưởng nhanh, chịu hạn tốt, ít cần nước và có khả năng hấp thụ carbon, phù hợp với các vùng đất khô cằn. Lá và hạt chùm ngây còn có giá trị dinh dưỡng cao, cung cấp đáng kể chất xơ, canxi, magie, sắt và các vitamin cần thiết như vitamin A, vitamin B6, vitamin C.
Vi nhựa và tác hại đối với sức khỏe
Vi nhựa là các hạt nhựa nhỏ hơn 5 mm, có thể phát sinh từ lốp xe, sơn, dệt may và bao bì nhựa phân hủy, tích tụ trong môi trường nước suốt nhiều thập kỷ. Những hạt siêu nhỏ này có thể đi qua ruột vào máu và các cơ quan, tiềm ẩn nguy cơ liên quan đến ung thư, bệnh tim mạch và rối loạn sinh sản. Không chỉ gây hại trực tiếp, vi nhựa còn có thể hấp thụ và vận chuyển các chất ô nhiễm nguy hiểm khác trong hệ sinh thái và chuỗi thực phẩm.
So sánh với phương pháp dùng nhôm sunfat
Hiện nay, các quốc gia châu Âu sử dụng cả phương pháp vật lý và hóa học để xử lý vi nhựa. Trong đó, nhôm sunfat là chất keo tụ phổ biến giúp tách vi nhựa khỏi nước. Tuy nhiên, việc sử dụng nhôm sunfat có thể làm tăng nồng độ nhôm trong nước nếu không kiểm soát tốt, liên quan đến nguy cơ rối loạn thần kinh như Alzheimer. Quá trình này cũng tạo ra lượng lớn bùn thải khó xử lý, thường được chôn lấp và có thể gây ô nhiễm thứ cấp. Ngoài ra, sản xuất nhôm sunfat đòi hỏi khai thác bauxite quy mô lớn tại các khu vực nhiệt đới như Australia, Brazil hay Guinea, dẫn đến phá rừng và mất môi trường sống. Quá trình tinh chế cũng tiêu tốn nhiều năng lượng và phát thải khí gây nóng lên toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, hạt chùm ngây nổi lên như một giải pháp thay thế tiềm năng, vừa hiệu quả vừa thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, cần thêm nhiều nghiên cứu để hoàn thiện công nghệ và ứng dụng rộng rãi.
