Cuốn sách "Những nhà khoa học tiên phong" là một tác phẩm hấp dẫn, khám phá lịch sử của những phát minh vĩ đại. Để có những đóng góp to lớn cho nhân loại, các nhà khoa học nổi tiếng đã làm việc với niềm đam mê và tinh thần học hỏi không ngừng. Một trong số đó là Nicolaus Copernicus, người đã dành cả cuộc đời để chứng minh Mặt Trời là trung tâm của vũ trụ, dù phải mất hàng trăm năm sau khi ông qua đời, điều này mới được công nhận.
Nicolaus Copernicus và cuộc cách mạng trên bầu trời
Nicolaus Copernicus đã dành nhiều thập kỷ để hoàn thiện bản thảo về mô hình nhật tâm. Mặc dù nhận được sự ủng hộ từ một số đồng nghiệp, ông vẫn do dự công bố. Năm 1539, nhà toán học trẻ người Áo Joachim Rheticus đến thăm Copernicus và ở lại trong một thời gian dài. Bất chấp lệnh cấm của năm 1526 đối với những người theo giáo thuyết Luther từ Warmia, Copernicus vẫn chào đón Rheticus như một tông đồ. Đầu năm 1540, một nhà in ở Gdansk đã xuất bản "Narratio prima" (Phóng sự đầu tiên), tóm tắt lý thuyết của Copernicus để thông báo đến giới học thuật.
Rheticus đã hợp tác với Copernicus để thực hiện những chỉnh sửa cuối cùng cho bản thảo. Năm 1542, bản thảo được gửi đến Johannes Petreius, một chủ nhà in ở Nuremberg, người đã chế tác các bản khắc gỗ và sơ đồ phức tạp của Copernicus. Quá trình in ấn cuốn sách đồ sộ gồm sáu phần kéo dài gần mười tháng. Trong thời gian này, Copernicus đã thêm vào lời nói đầu một bức thư của một vị hồng y, thúc giục ông "truyền đạt phát kiến của mình cho những người hăng hái và gửi cho tôi công trình lao động của ông về vòm cầu vũ trụ với các bảng biểu ngày khi có thể". Ông cũng viết một lời tựa dành riêng cho Giáo hoàng Paul III, giải thích sự chậm trễ trong việc xuất bản là do lo ngại về phản ứng của công chúng, nhưng bày tỏ niềm tin rằng những ý tưởng của ông sẽ phù hợp với "khối Cộng đồng giáo hội".
Cuối năm 1542, Copernicus bị đột quỵ, dẫn đến liệt một phần, ảnh hưởng đến khả năng làm việc của ông. Mãi đến khi qua đời vào ngày 22 tháng 5 năm 1543, ông mới nhìn thấy bản in tác phẩm để đời của mình. Có thể vì ốm yếu, ông đã không nhận thấy một lời giới thiệu ẩn danh được thêm vào, gọi các lý lẽ của ông là "giả thuyết" và khẳng định rằng mô hình nhật tâm chỉ dùng để tính toán toán học, trái ngược với niềm tin của Copernicus rằng vũ trụ có tâm là Mặt Trời là thực tế, chứ không chỉ hữu ích cho tính toán. Năm 1609, sự thật được tiết lộ: Andreas Osiander, một nhà thần học theo giáo phái Luther, đã thay mặt Rheticus đọc bản in thử và thêm lời giới thiệu đó.
Chỉ có 500 bản "Về chuyển động quay" được in vào năm 1543, và những luận cứ cấp tiến của nó ban đầu không gây ra xáo động lớn. Qua nhiều thập kỷ, Johannes Kepler và Galileo Galilei đã công nhận vũ trụ học của Copernicus là thực tiễn, không chỉ lý thuyết. Tuy nhiên, nhiều giáo sĩ phản đối vì xung đột giữa vũ trụ nhật tâm và Kinh Thánh. Đến năm 1616, Giáo hội Công giáo La Mã đưa cuốn sách vào danh mục sách cấm. Ở Italy, các bản in bị cấm, nhưng ở những nơi khác, lệnh cấm không được tuân thủ. Sau khi Newton xuất bản "Những nguyên lý toán học của triết học tự nhiên" năm 1687, nhiều học giả bắt đầu chấp nhận hệ Copernicus. Mãi đến năm 1835, cuốn sách của Copernicus (cùng với sách của Kepler và Galileo) mới được đưa ra khỏi Danh mục sách cấm.
Trong những thập niên gần đây, cả các nhà khoa học và Giáo hội đều tôn vinh Nicolaus Copernicus. Năm 1972, nhân kỷ niệm 500 năm ngày sinh của ông, NASA đã phóng vệ tinh mang tên Copernicus, nghiên cứu vật chất giữa các vì sao trong suốt tám năm hoạt động. Năm 2005, một ngôi mộ không được đánh dấu gần bệ thờ của nhà thờ Frombork được phát hiện, chứa di cốt của một người đàn ông khoảng 70 tuổi. Năm 2008, các nhà khảo cổ Ba Lan thông báo rằng so sánh AND từ di cốt với những sợi tóc trong một cuốn sách Copernicus từng sử dụng đã xác nhận đó là hài cốt của ông. Ngày 22 tháng 5 năm 2010, Copernicus, người không được ghi tên trên mộ vào năm 1543, đã được cải táng dưới bệ thờ của nhà thờ với tấm bia mộ bằng đá granit đen. Cũng trong năm 2010, Hội Hóa học Lý thuyết và Ứng dụng Quốc tế đã chính thức phê chuẩn tên gọi "copernixi" (copernicium), ký hiệu Cp, cho nguyên tố thứ 112 do các nhà khoa học đề xuất.
Thuyết nhật tâm của Nicolaus Copernicus là một phát kiến quan trọng của thiên văn học, mang lại nhận thức đúng đắn về vũ trụ và đạp đổ những quan niệm sai lầm.
