Giá RAM và SSD tiếp tục tăng phi mã do cơn sốt AI chưa hạ nhiệt
Người dùng PC và game thủ đang phải đối mặt với những cú sốc giá mới khi thị trường bộ nhớ toàn cầu ghi nhận biến động mạnh trong năm 2026. Nguyên nhân chính đến từ nhu cầu khổng lồ từ lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và hạ tầng máy chủ, gây áp lực nặng nề lên nguồn cung.
Dự báo giá tăng kỷ lục từ TrendForce
Theo báo cáo mới nhất từ TrendForce, giá hợp đồng DRAM truyền thống được dự báo sẽ tăng từ 58% đến 63% theo quý trong quý 2/2026. Trong khi đó, NAND Flash thậm chí còn tăng mạnh hơn, với mức dao động từ 70% đến 75%. Đây là diễn biến tiếp nối sau quý 1/2026, khi giá DRAM đã tăng kỷ lục từ 90% đến 95%.
Mặc dù tốc độ tăng của DRAM có phần chậm lại, nhưng NAND Flash lại đang tăng tốc đáng kể so với mức tăng khoảng 60% của quý trước. Điều này cho thấy áp lực nguồn cung đang lan rộng sang nhiều phân khúc bộ nhớ, không chỉ giới hạn ở một vài sản phẩm.
Nguyên nhân sâu xa từ sự chuyển dịch công suất
Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này bắt nguồn từ việc các nhà sản xuất DRAM tiếp tục chuyển dịch công suất sang các ứng dụng liên quan đến AI. Đồng thời, sản xuất NAND ngày càng tập trung vào các ổ SSD doanh nghiệp, thay vì các sản phẩm tiêu dùng thông thường.
Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây cũng đang ký kết các hợp đồng dài hạn để đảm bảo nguồn cung, khiến lượng hàng sẵn có trên thị trường ngày càng hạn chế. Theo TrendForce, việc mở rộng công suất đáng kể sẽ khó có thể diễn ra trước cuối năm 2027, dự báo tình trạng khan hiếm kéo dài.
Phân khúc máy chủ thúc đẩy nhu cầu
Phân khúc máy chủ hiện là động lực chính thúc đẩy nhu cầu. Các nhà cung cấp đám mây tại Bắc Mỹ đang đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng AI, đặc biệt là hệ thống suy luận, đồng thời mua số lượng lớn các thanh nhớ RDIMM dung lượng cao.
Trước biên lợi nhuận hấp dẫn từ sản phẩm máy chủ, các nhà sản xuất bộ nhớ cũng ưu tiên ký các hợp đồng cung ứng kéo dài nhiều quý với khách hàng lớn. Chiến lược này nhằm đảm bảo kế hoạch mở rộng trong tương lai, nhưng lại khiến thị trường tiêu dùng chịu thiệt thòi.
Tác động tiêu cực đến thị trường PC và smartphone
Ở chiều ngược lại, nhu cầu DRAM cho PC đã bị điều chỉnh giảm. Tuy nhiên, các nhà cung cấp lại chủ động cắt giảm lượng hàng giao cho OEM và nhà sản xuất module. Điều này buộc các doanh nghiệp phải mua lại với giá cao hơn từ thị trường hoặc bên trung gian, qua đó giữ mặt bằng giá ở mức cao bất chấp nhu cầu hệ thống suy yếu.
Đáng chú ý, mức tăng khoảng 75% của NAND Flash trong quý 2 đã vượt DRAM lần đầu tiên trong chu kỳ tăng giá hiện tại. Nhu cầu đối với SSD doanh nghiệp vẫn không có dấu hiệu hạ nhiệt khi các triển khai AI tạo sinh quy mô lớn tiếp tục tiêu thụ phần lớn công suất sản xuất.
Triển vọng ảm đạm cho người dùng phổ thông
Trước nguy cơ nguồn cung bị hút cạn bởi máy chủ, các khách hàng SSD phổ thông cũng bắt đầu tích trữ sớm. Tuy nhiên, các nhà sản xuất tiếp tục duy trì chiến lược hạn chế nguồn cung cho phân khúc này nhằm giữ giá ở mức cao.
Nhóm sản phẩm eMMC và UFS đang đối mặt với khoảng cách cung cầu nghiêm trọng nhất. Lý do là công suất sản xuất trùng lặp với SSD doanh nghiệp nhưng lại có biên lợi nhuận thấp hơn, khiến chúng trở thành ưu tiên thấp nhất trong chiến lược sản xuất.
Dù các tiến trình sản xuất được cải tiến và công nghệ QLC được áp dụng nhiều hơn, tốc độ tăng trưởng sản lượng NAND vẫn bị hạn chế. Các hãng PC và smartphone hiện cũng đang giảm dung lượng lưu trữ trên sản phẩm để kiểm soát chi phí, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt.
Kết luận: Thị trường bộ nhớ bước vào giai đoạn khan hiếm kéo dài
Tổng thể, thị trường bộ nhớ đang bước vào một giai đoạn khan hiếm kéo dài, trong đó nhu cầu từ AI và trung tâm dữ liệu tiếp tục là yếu tố chi phối. Điều này khiến giá DRAM và NAND Flash khó có khả năng hạ nhiệt trong ngắn hạn, gây khó khăn cho người dùng cuối và các doanh nghiệp nhỏ.
